فصل اوّل : مفهوم يد و انواع آن بعد از روشن شدن مفاد تركيبى و دلالت روايت بر حكم وضعى ، بحث بعدى كه مطرح مىشود ، بحث از مفردات حديث - كلمات « يد » ، « أدا » و « ما أخذت » - است . گفتار اوّل : معناى كلمه « يد » اولين مطلب اين است كه منظور از كلمه « يد » چيست ؟ آيا مقصود ، خصوص يد جارحه است ؟ در پاسخ بايد گفت : ترديدى نيست كه مراد از « يد » خصوص دست موجود در بدن انسان نيست و بلكه اگر كسى مثلًا با پاى خود بر مال ديگرى تسلط پيدا كند ، مشمول حديث « على اليد » خواهد بود ؛ هر چند كه از سياق عبارت حديث برمىآيد كه اموال با دست گرفته مىشود . به همين جهت ، علما و بزرگان گفته‌اند : مقصود از « يد » در اين روايت ، استيلا و تسلط بر مال غير است ؛ و هر حكمى كه از حديث « على اليد » استفاده شود ، بر اين موارد نيز صدق مىكند .