شيخ القميّين و وجه الأشاعره معرّفى مىكند ؛ ولى توثيقى از او ذكر نمىكند . « 1 » « عبداللَّه بن المغيرة » : عبداللَّه بن المغيرة ، ابومحمّد البجلّى و از ثقات اماميّه است . « 2 » « اسماعيل بن جابر » : اسماعيل بن جابر الجُعْفى الخثعمى الكوفى است كه حديث اذان را روايت مىكند و از ثقات اصحاب امام باقر و امام صادق عليهما السلام مىباشد . « 3 » معنا و دلالت روايت : در اين روايت امام عليه السلام مىفرمايند : اگر مكلّف بعد از سجده در ركوع شكّ نمود ، به شكّش اعتنا نكند و بنا را بر انجام آن بگذارد ؛ و همين‌طور است در صورتى كه بعد از قيام و ايستادن در سجده شكّ كند . سپس امام عليه السلام در ذيل روايت يك ضابطه كلّى را ارائه داده و مىفرمايند : « هر چيزى كه در آن شكّ مىشود ، در صورتى كه از محلّ آن گذشته و دخول در غير آن صورت گرفته باشد ، بايد بگذرد و به آن شكّ اعتنا نكند » . در مورد اين روايت ، ممكن است گفته شود : چون صدر روايت مربوط به ركوع و سجده و قيام نماز است ، ذيل روايت را تخصيص مىزند و قرينه مىشود كه مراد از « كلّ شيء شكّ فيه » ، « كلّ شيء من أجزاء الصلاة شكّ فيه » باشد ؛ بنابراين ، ضابطه ارائه شده در روايت به ديگر ابواب فقهى مربوط نمىشود . لكن همان‌طور كه در اصول مكرّر بيان شده است كه مورد مخصّص نمىشود ، در ما نحن فيه نيز صدر روايت كه دو مورد از باب صلاة را بيان كرده است ، نمىتواند مقيّد ذيل روايت واقع شود ؛ در

--> ( 1 ) - ر . ك : احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 338 ، شماره 905 ؛ سيّد ابوالقاسم موسوى خوئى ، معجم رجال الحديث ، ج 17 ، شماره‌هاى 11506 و 11507 ؛ لكن شهيد ثانى رحمه الله در شرح شرائع تصريح به وثاقت او مىكند - ر . ك : مسالك الأفهام إلى تنقيح شرائع الإسلام ، ج 12 ، ص 31 - ؛ شيخ عبدالنبى جزائرى رحمه الله نيز بيان مىكند : با توجّه به قرائنى كه وجود دارد ، توثيق محمّد بن عيسى بعيد نيست - ر . ك : حاوى الأقوال ، ج 2 ، ص 242 ، شماره 602 - . ( 2 ) - نجاشي رحمه الله در ترجمه او مىنويسد : « . . . كوفي ، ثقة ثقة ، لا يعدل به أحد من جلالته ودينه وورعه ، روى عن أبي الحسن موسى عليه السلام . . . » - رجال النجاشى ، ص 215 ، شماره 561 - ؛ كشّى رحمه الله نيز وى را از اصحاب اجماع مىشمارد - اختيار معرفة الرجال المعروف برجال الكشّى ، ص 599 ، شماره 1050 - . ( 3 ) - ر . ك : احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 32 ، شماره 71 ؛ محمّد بن حسن طوسى ، رجال الطوسى ، ص 124 ، شماره [ 1246 ] 18 ؛ ابوعلى حائرى ، منتهى المقال فى احوال الرجال ، ج 2 ، ص 49 ، شماره 337 ؛ سيّد ابوالقاسم موسوى خوئى ، معجم رجال الحديث ، ج 3 ، ص 115 ، شماره 1302 .