سند روايت : در بحث سندى روايت پنجم بيان شد كه اسناد و طريق شيخ طوسى رحمه الله به « حسين بن سعيد اهوازى » صحيح و قابل اعتماد است . « فضالة » : فضالة بن أيّوب الأزْدى است كه در بحث سندى روايت دهم بيان نموديم : وى از اصحاب حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام و بنا بر قولى از اصحاب اجماع نيز مىباشد . « حمّاد بن عثمان » : حمّاد بن عثمان بن عمرو بن خالد الفَزارىّ ، از ثقات اماميّه كوفه و از امام صادق ، امام كاظم و امام رضا عليهم السلام روايت نقل مىكند . « 1 » . بنابراين ، روايت از نظر سند مشكلى ندارد و صحيحه است . معناى روايت : در اين روايت ، حمّاد بن عثمان از امام صادق عليه السلام سؤال مىكند كه در وسط نماز ، در حال سجده ، شكّ مىكنم و نمىدانم كه ركوع نموده‌ام يا نه ؟ وظيفه‌ام چيست ؟ امام عليه السلام در جواب مىفرمايند : بنا را بر انجام ركوع بگذار و به شكّت اعتنا نكن . همان‌گونه كه ملاحظه مىشود ، روايت از نظر معنا و دلالت نيز مشكلى نداشته و بر

--> ( 1 ) - ر . ك : احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 143 ، شماره 371 . شيخ طوسى رحمه الله در مورد او مىنويسد : « حمّاد بن عثمان الناب ، ثقة ، جليل القدر ، ، له كتاب . . . » ؛ الفهرست ، ص 115 ، شماره 240 . از ظاهر عبارات علّامه حلّى رحمه الله در خلاصة الأقوال ، ص 125 - و ابن داود رحمه الله - در رجال ابن داود ، صص 131 و 132 - كه براى « حمّاد بن عثمان الناب » و « حمّاد بن عثمان الفزارى » دو عنوان مستقلّ قرار داده‌اند ، استفاده مىشود كه اين‌ها دو نفر هستند ؛ ليكن آقاى خوئى قدس سره - در معجم رجال الحديث ، ج 6 ، صص 213 - 215 - با قرائنى بيان مىكنند كه هر دو يكى مىباشند ؛ امّا از آن‌جا كه هر دو ثقه و جليل‌القدرند ، بنابراين ، در صحّت روايت فرقى نمىكند كه دو نفر باشند يا يك نفر . كشّى رحمه الله نيز وى را جزء اصحاب اجماع ذكر مىكند - إختيار معرفة الرجال المروف برجال الكشّى ، ص 441 ، شماره 705 .