بلكه صفت است براى مصدر مقدّر ، يعنى عبارت اين طور بوده : أفرغ إفراغاً حراماً . امّا اين افراغ مطلق است و وارد شدن ماء مرد به داخل رحم زن اجنبيّه را ، به هر شكل كه باشد ، شامل مىشود ، خواه با مقاربت باشد ، يا با دستگاه و تلقيح مصنوعى . مناقشهء استدلال به روايت در آنجا كه افراغ ، از راه زنا و مقاربت باشد ، شكّى نيست كه اين افراغ حرام است ، امّا در آنجا كه افراغ ماء در رحم زن اجنبيّه ، به وسيلهء دستگاه باشد ، شك داريم كه آيا از مصاديق افراغ حرام هست يا خير ؟ اينجا شبهه در مصداق است و اگر بخواهيم براى اثبات حرمت اين نوع افراغ ، به اين روايت تمسّك كنيم ، تمسّك به عام در شبههء مصداقيّه مىشود ، كه بنا به نظر مشهور اصوليان صحيح نيست . بنا بر اين ، روايت مذكور دلالتى بر حرمت شكل دوم تلقيح مصنوعى ، كه به وسيلهء دستگاه ، منى مرد را به رحم زن بيگانه وارد مىكنند ، نخواهد داشت . روايت سوم روايتى است كه مشايخ ثلاثه ، يعنى : شيخ صدوق ، ثقة الاسلام كلينى و شيخ طوسى ، هر يك با سند خود ، آن را در كتاب‌هاى : علل الشرائع ، فقيه ، كافى و تهذيب نقل كرده‌اند « 1 » . همهء آنها سند روايت را به حسن بن

--> ( 1 ) . الكافي 7 : 262 ، باب النوادر ، حديث 12 ، الفقيه 4 : 38 ، باب ما يجب به التعزير والحد . . . ، حديث 5033 ، علل الشرائع 2 : 543 ، التهذيب 10 : 99 ، باب الحد في السكر . . . . ، حديث 40 ، وسائل الشيعة 28 : 98 ، أبواب حد الزنا ، باب 13 ، حديث 1 .