به يك چيز ، انسان را كر و كور مىكند خود او است . بشر به خاطر آن محبّتى كه به ذات خود دارد بسيارى از مسال و خلق و خوى ناپسند خود را توجيه مىكند ، با ديد منفى به آنها نگاه نمىكند و هزارگونه توجيه درونى براى آن مىتراشد تا آنها را از بد چهره بودن خارج كند . البته اين كار را به خاطر اقناع و پذيرش ديگران انجام نمىدهد ؛ بلكه براى اقناع و پذيرش خود و ملامت نكردن وجدان خود انجام مىدهد ؛ ولى اگر رفيقش همين رفتار ناپسند را داشته باشد او را مورد تقبيح ، سر زنش و ملامت قرار مىدهد . اين نكته ، ريشهء خيلى از معايب و مفاسد است ، به همين دليل اميرالمؤمنين على ( ع ) مىفرمايد : « رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً عَرَفَ قَدْرَهُ وَ لَمْ يَتَعَدَّ طَوْرَه » ؛ « 1 » انسان بايد مرز خود را بشناسد . « 2 »

--> ( 1 ) . خداوند رحمت كند مردى را كه قدر خود را بشناسد و از حدّ خود تجاوز نكند . ( تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ، ص 233 ، ح 4666 ) ( 2 ) . عَنْ أَبِىالْحَسَنِ الرِّضا ( ع ) قَالَ : التَّوَاضُعُ دَرَجَاتٌ : مِنْهَا أَنْ يَعْرِفَ الْمَرْءُ قَدْرَ نَفْسِهِ فَيُنْزِلَهَا مَنْزِلَتَهَا بِقَلْبٍ سَلِيم . ( تفصيل وسائل الشيعهء ، ج 15 ، باب 28 ، ص 272 ) تواضع درجاتى دارد : يكى از آن درجات اين است كه انسان قدر و منزلت خود را بشناسد و به اندازهء مقام و موقعيت خود قدم بردارد . - قَالَ أَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ ( ع ) : مَا هَلَكَ امْرُؤٌ عَرَفَ قَدْرَهُ . ( أمالى الصدوق ، ص 447 ، المجلس الثامن و الستون ) هر كس قدر خود را بشناسد هلاك نگردد . چو كس قدر خود را شناسد درست ببيند چو پايان كار از نخست ز سير حوادث نگردد هلاك كه مرغ هوا را ز طوفان چه باك ؟