در حقيقت سخن خوب بايد به انتظار بنشيند تا يك عمل صالح آن را تأييد كند و به دنبال كلم طيّب بيايد ، درآن صورت است كه عمل صالح علاوه بر موقعيّت والاى خود ، معيار ارزش بوده و به كلمهء طيّب هم ارزش مىبخشد . « 1 »

--> ( 1 ) . « الكلم الطيب » به معناى سخنان پاكيزه است و پاكيزگى سخن به پاكيزگى محتواى آن بستگى دارد و پاكيزگى محتوا به خاطر مفاهيمى است كه بر واقعيتهاى عينى پاك و درخشان تطبيق مىكند و چه واقعيتى بالاتر از ذات پاك خداوند و آيين حق و عدالت او و نيكان و پاكانى كه در راه نشر آن گام بر مىدارند ! به همين جهت « الكلم الطيب » را به اعتقادات صحيح در مورد مبدأ و معاد و آيين خداوند تفسير كرده‌اند . آرى ! چنين عقيدهء پاكى است كه به سوى خدا اوج مىگيرد و دارنده‌اش را نيز پرواز مىدهد تا در جوار قرب حق تعالى قرار گيرد و غرق در عزت خداوند عزيز شود . مسلماً از اين ريشهء پاك شاخه‌هايى مىرويد كه ميوهء آن عمل صالح است ، هر كار شايسته و مفيد و سازنده ، چه دعوت به سوى حق باشد ، چه حمايت از مظلوم ، چه مبارزه با ستمگر ، چه خودسازى و عبادت ، چه آموزش و پرورش و خلاصه هر چيز كه در اين مفهوم وسيع و گسترده داخل است اگر براى خدا و به خاطر رضاى او انجام شود آن هم اوج مىگيرد و به آسمان لطف پروردگار عروج مىكند و مايهء معراج و تكامل صاحب آن و برخوردارى از عزت حق مىشود . اين همان چيزى است كه در سورهء ابراهيم آيه 24 به آن اشاره شده : ( أَلَم‌ْتر كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَهءً طَيِّبَهءً كَشَجَرَهءٍ طَيِّبَهءٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِى السَّماءِ تُؤْتِى أُكُلَها كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّها ) ؛ آيا نديدى خداوند چگونه براى سخن پاكيزه ، مثالى زده است ؟ همانند درختى پاك كه ريشهء آن ثابت و برقرار و شاخه آن در آسمان افراشته است ، هر زمان ميوه‌هاى خود را به اذن پروردگارش به مشتاقان مىدهد . عَنِ الصَّادِقِ ( ع ) أَنَّهُ قَالَ : الْكَلِمُ الطَّيِّبُ قَوْلُ الْمُؤْمِنِ : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَلِى وَلِى اللَّهِ وَ خَلِيفَهءُ رَسُولِ اللَّهِ وَ قَالَ : وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ الِاعْتِقَادُ بِالْقَلْبِ إِنَّ هَذَا هُوَ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لَا شَكَّ فِيهِ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِين . ( بحار الأنوار ، ج 66 ، باب 30 ، ص 18 ) « كلم طيب » گفتار مؤمن است كه مىگويد : لا إله الا الله محمد رسول اللَّه على ولى اللَّه و خليفهء رسول اللَّه ، فرمود : عمل صالح اعتقاد به دل است به اين‌كه معتقد باشد اين مسأله حق است و از جانب خداوند آمده و شكى در حقانيّت آن نيست . در بعضى از روايات « الكلم الطيب و العمل الصالح » به ولايت اهل بيت عليهم السلام يا مانند آن تفسير شده است : عنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ( ع ) فِى قَوْلِهِ تَعَالَى : ( إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ ) قَالَ : وَلَايَتُنَا أَهْلَ الْبَيْتِ وَ أَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ فَمَنْ لَمْ يَتَوَلَّنَا لَمْ يَرْفَعِ اللَّهُ لَهُ عَمَلًا . ( بحار الأنوار ، ج 24 ، باب 50 ، ص 173 ) عمار بن يقظان اسدى از حضرت صادق ( ع ) دربارهء آيه : ( إِلَيْه‌ِيَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ ) سؤال كرد . حضرت در جواب فرمود : ولايت ما خانواده است - اشاره به سينهء خود كردند - هر كس ولايت ما را نداشته باشد عمل صالحى از او پذيرفته نيست . اسدى در آيهء : « وَ جَعَلَها كَلِمَهءً باقِيَهءً فِى عَقِبِهِ » گفت : يعنى در آل‌محمّد ، منظور اين است كه دوست آنان و دوستانشان هستيم تا روز قيامت و با دشمنانشان دشمنيم تا قيامت . همه از قبيل بيان مصداقهاى روشن براى آن مفهوم وسيع و گسترده است و محدوديتى در مفهوم آن ايجاد نمىكند ؛ چرا كه هر سخنى كه محتواى پاك و عالى داشته باشد همه در اين عنوان جمع است . به هر حال همان خداوندى كه به مقتضاى آيهء گذشته زمين مرده را با قطره‌هاى حياتبخش باران زنده مىكند ، كلام طيب و عمل صالح را نيز پرورش مىدهد و به جوار قرب و رحمت خود مىرساند . تفسير القمى : ( إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ ) قَالَ : كَلِمَهءُ الْإِخْلَاصِ وَ الْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مِنَ الْفَرَائِضِ وَ الْوَلَايَهءُ يَرْفَعُ الْعَمَلَ الصَّالِحَ إِلَى اللَّه . ( بحار الأنوار ، ج 66 ، باب 30 ، ص 18 ) امام ( ع ) در تفسير ( إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ ) فرمود : مقصود كلمهء اخلاص و اقرار به واجباتى است كه از سوى خدا نازل شده است و ولايت عمل صالح را به طرف خداوند مىبرد .