الشيخ فاضل اللنكراني

225

اخلاق فاضل (فارسى)

معناى كلمه « يصعد » با « يرفع » فرق دارد ؛ چراكه « إليه يصعد » مانند صعود به منبر است كه به تنهايى موقعيت و ويژگى خاصى ندارد بلكه بايد ديد محصولش چيست ؟ ! از اين رو ، در اين آيه نفرمود « يرفع الكلم الطيب » ؛ چراكه نگاه به دنباله و نتيجهء آن است . بنابراين ، كلمهء طيّب به سوى خداوند بالا مىرود ؛ امَا آنچه به او ارزش مىدهد عمل صالح است . از اين رو ، بايد به اين نكته توجه كرد كه فهم قرآن به تدبّر بالاترى نسبت به تدبّرى كه در مورد روايات فقهى صورت مىگيرد ، نياز دارد « 1 » . گاهى براى درك صحيح يك روايتِ فقهى بايد در پنج جلسه آن را مورد بررسى قرار داد . مطمئناً اگر آن روايت ، آيهء قرآن بود بايد ده جلسه و حتّى بيشتر ، مورد دقت و بررسى قرار مىگرفت ؛ چرا كه روايت ، كلام معصوم ( ع ) بوده و قرآن كلام خداوند متعال است و ميان كلام خداوند و كلام امام فاصلهء زيادى وجود دارد . « 2 » به

--> ( 1 ) . ( أَفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآن‌َام عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها ) ( محمد ، آيه 24 ) آيا در قرآن تدبر نمىكنند ، يا بر دلهاشان قفل نهاده شده است ؟ ( كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ ، لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ ، وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ ) . ( ص ، آيه 29 ) كتابى فرخنده بر تو فرو فرستاديم تا در آيات آن تدبر كنند و خردمندان از آن پند گيرند . ( وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ ، فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ ) ( قمر ، آيه 17 - 22 - 32 - 40 ) هر آينه قرآن را براى ياد كردن [ خداوند ] آسان قرار داديم آيا كسى هست كه ياد كند ؟ ( أَفَلايَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ ) ( نساء ، آيه 82 ) پس آيا در قرآن نمىانديشند و تدبر نمىكنند ؟ . . . ( 2 ) . قَال أَمِيرَالْمُؤْمِنِين ( ع ) : . . . وَ كَلَامُ اللَّهِ وَ تَأْوِيلُهُ لَا يُشْبِهُ كَلَامَ الْبَشَرِ كَمَا لَيْسَ شَىْءٌ مِنْ خَلْقِهِ يُشْبِهُهُ كَذَلِكَ لَا يُشْبِهُ فِعْلُهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى شَيْئاً مِنْ أَفْعَالِ الْبَشَرِ وَ لَا يُشْبِهُ شَىْءٌ مِنْ كَلَامِهِ كَلَامَ الْبِشْرِ فَكَلَامُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى صِفَتُهُ وَ كَلَامُ الْبَشَرِ أَفْعَالُهُمْ فَلَا تُشَبِّهْ كَلَامَ اللَّهِ بِكَلَامِ الْبَشَرِ فَتَهْلِكَ وَ تَضِل . ( توحيد صدوق ، ص 264 ) قرآن كلام خداوند است و تأويل آن همچون كلام بشر نيست . همان گونه كه چيزى از آفريده‌هايش با او همانند نيست ، فعل او نيز به چيزى از افعال بشر شباهت ندارد و هيچ سخن او به سخن بشر شبيه نيست . كلام خداى متعال صفت او است و كلام بشر افعال ايشان . پس سخن خداوند را به سخن بشر تشبيه نكنيد كه گمراه و هلاك مىشويد .