و اگر پزشك اطمينان دارد كه داروى مضرّ با همهء عوارض و مضراتش براى مريض لازم است و داروى بىضرر ، يا كم ضرر نيست . در اين صورت با شرط برائت و عدم ضمان اقدام كند و مسئول نيست . فراموشى و جهل پزشك سؤال 2047 : با توجه به گستردگى بسيار زياد علوم پزشكى كه واقعا امكان فراگيرى و بخاطر سپردن تمام بيماريها و تمامى داروهايى كه بر همهء بيماريها مؤثرند ، و نيز عوارض آنها وجود ندارد ، اگر پزشك بخاطر فراموشى ، بنا به حدس خود ، چه در موارد اورژانس و چه غير اورژانس ، جهت نجات جان و يا تسكين آلات بيمار ، سهوا اقدام به تجويز دارويى غير مؤثر بر بيمارى كند ، كه بيمار را متحمّل هزينهء بيهوده و يا عوارض جانبى كند ، در اين صورت آيا پزشك مسئول و مديون است ؟ ( در صورتى كه امكان ارجاع به متخصص ديگرى هم نباشد ) . جواب : در صورتى كه به حدس و گمان تجويز دارو كرده و احتمال عقلايى و قوى بر مفيد بودن دارو نمىداده ، مسئول است . خصوصا اگر شرط برائت نكرده باشد ، و اگر تجويز داروى مضر بر اثر سهو و نسيان باشد ، با شرط عدم ضمان ، مسئول نيست . سؤال 2048 : اگر پزشك بخاطر فراموشى انواع و علايم بيماريها ( بخاطر گستردگى موضوع ) ، بيمارى شخص را تشخيص ندهد ، و لذا نداند داروى مناسب چيست ؛ و در نتيجه اصلا دارويى تجويز نكند ؛ در صورتى كه بيمارى تشديد و يا منجر به مرگ گردد ، اين پزشك در چه حدى مسئول است ؟ ( در صورتى كه امكان ارجاع به متخصص ديگرى هم نباشد ) . جواب : اگر پزشك علايم بيمارى ، يا داروها را فراموش كرده و نمىتواند تشخيص دهد ، حق معالجه ندارد و مسئوليتى هم ندارد . ولى اگر علايم مرض مشترك بين چند مرض است و مرض قابل تشخيص نيست و نياز به مصرف چند نوع دارو دارد ؛ تا يكى مؤثر واقع شود ؛ ( بدون اينكه داروها و علايم بيمارى را فراموش كرده باشد ) در اين صورت كه دسترسى به پزشك متخصص نيست ، مىتواند با شرط عدم ضمان ، مداوا كند ، و با احتمال نجات جان بيمار ، با شرط