الشيخ فاضل اللنكراني

526

جامع المسائل (فارسى)

سؤال 1992 : در موردى كه كسى خطاء جرحى بر كسى وارد كند ، آيا مانند قتل خطايى ديهء آن بر عاقله است يا نه ؟ جواب : جرح مراتب متعدده دارد . يك مرتبه‌اش موضحه است كه در آن و بالاتر از آن در صورت خطا ديه بر عاقله است . و در مادون موضحه ، ديه در مال خود جانى است اگر چه خطايى باشد . و مراد از موضحه ، جراحتى است كه پردهء روى استخوان را پاره كرده و سفيدى استخوان نمايان شده باشد . سؤال 1993 : تصادفى در اثر بىاحتياطى راننده‌اى ، در سال 74 رخ داده ، جلسه دادگاه در سال 75 برگزار شده و حكم ديه افرادى كه در اين صحنه زيان ديده‌اند ، توسط دادگاه مشخص شده ( ناگفته نماند كه قيمت يك نفر شتر در سال 74 حدودا 22000 تومان بوده و حال اينكه در سال 75 حدودا 42000 تومان است ) نظر حضرتعالى در اين خصوص كه آيا بايستى ديه افراد را با سال 74 سنجيد يا با تاريخى كه حكم ديه صادر شده است ؟ جواب : در ديه عين مال ، مثل طلا يا نقره يا شتر تعيين مىشود كه هنگام پرداخت ، عين آن يا قيمت روز ، تعيين مىگردد . مگر اينكه قبلا روى قيمت آن مصالحه ، صورت گرفته باشد . موارد پرداخت ديه از بيت المال سؤال 1994 : موارد پرداخت ديه از بيت المال را مرقوم فرماييد : ج : 1 - در قتل عمد و شبه عمد ، اگر قاتل فرار كرد و مال نداشت ، ديه بر الاقرب فالاقرب است . و با نبود قرابت بر بيت المال است و همينطور در هر قتلى كه قاتل مشخص نباشد . 2 - اگر اجراى حد يا تعزير ، سبب قتل شود ؛ ديه بر بيت المال است . 3 - اگر بعد از قتل ، فسق شهود ظاهر شود ، ديه بر بيت المال است . 4 - در قطع يد و ظهور فسق شهود ، ديه بر بيت المال است . 5 - اگر اهل ذمه مرتكب جنايت موجب ديه شوند و مالى نداشته باشند ، ديه بر بيت المال است كه مشروط به پرداخت جزيه است .