6 - در مواردى كه ديه بر عاقله است و عاقله وجود ندارد يا از پرداخت آن عاجز است . 7 - در موردى كه قاضى شرع ، مطابق موازين شرعيه حكم كند و پس از اجراى آن خطاى او معلوم شود ؛ ديه بر بيت المال است . اگر قتل مستند به چند نفر باشد سؤال 1995 : چندين نفر همزمان به شخصى تيراندازى كرده‌اند و آن شخص بوسيله يك يا چند گلوله كشته شده است امّا معلوم نيست تير كدام يك از تيراندازان به او اصابت كرده است ، امّا قدر مسلم تير يكى از اين چند نفر بوده است ، حكم قضيه چگونه است ؟ جواب : در فرض سؤال ، حاكم شرع با قرعه قاتل را معين و ملزم به پرداخت ديه مىكند و احتياط در ترك قصاص است . سؤال 1996 : چند نفر جمعا شخصى را به قتل رسانده‌اند . و پزشك قانونى تشخيص داده كه ضربهء معينى كه به جاى معين مقتول اصابت كرده ، موجب قتل او شده است . حال اگر معلوم باشد آن ضربهء معيّن توسط چه كسى وارد شده ، آيا همهء ضاربين قصاص مىشوند يا كسى كه ضربهء كارى را زده است ؟ جواب : در فرض سؤال ، اگر عرفا قتل مستند به كسى باشد كه ضربه كارى را زده است . او قصاص مىشود و نمىتوان بقيه را قصاص نمود . سؤال 1997 : در يك درگيرى ، شخصى بدون اينكه كسى به او ضربه‌اى بزند ، در اثر سكته از دنيا رفته است . و پزشك قانونى تشخيص داده است كه 15 % سكته ، در اثر درگيرى بوده است . حال مسئول قتل اين فرد كيست ؟ و چه كسى بايد ديه او را بدهد ؟ جواب : در فرض سؤال ، اگر عرفا قتل مستند به افراد درگير باشد ، بايد ديه كامل يك مرد را بدهند . سؤال 1998 : اگر چند نفر در ضرب و جرحى مداخله داشته باشند ، بدون اينكه مشخصا معلوم باشد كه هر كدام چه عملى انجام داده‌اند ، تكليف در صدور حكم چگونه است ، آيا تساوى