الشيخ فاضل اللنكراني
523
جامع المسائل (فارسى)
دندان يكى از اين بچهها از بين مىرود ، يعنى مىافتد ، ديه دارد يا نه ؟ و همچنين اگر چشم يكى را نابينا كند ؟ جواب : اگر يكى از بچّهها ديگرى را نابينا كند يا دندانش را بشكند ، ديه دارد . و ديه بر عاقله است . ولى اگر خود بچّه در اثر دويدن ، بيفتد و معيوب شود ، بر بچّههاى ديگر چيزى نيست . پرداخت ديه و مسائلى مربوط به آن سؤال 1977 : آيا تخيير جانى در انتخاب نوع ديه ، ابتدايى است يا استمرارى ؟ جواب : ظاهرا تخيير و انتخاب يكى از انواع ديه ، استمرارى است . و جانى قبل از پرداخت آن هر كدام را مايل بود ، مىتواند انتخاب كند . هر چند قبل از آن نوع ديگرى را انتخاب كرده باشد . سؤال 1978 : جانى كه مخير است بين انواع ديات ، يكى را انتخاب كند ، آيا بايد در دادگاه تعيين كند تا حاكم طبق آن حكم كند يا مىتواند بعدا انتخاب كند ؟ جواب : قاضى مىتواند در قتل غير عمد ، جانى را به طور سطحى ، محكوم به ديهء كامله كند و تعيين نوع آن ، به زمان اجرا موكول شود . سؤال 1979 : در ديات ، در صورت تمكن از اصول ، آيا مىتوان به قيمت اكتفا كرد ؟ جواب : در صورت تمكن جانى ، از پرداخت اصول ، گيرندهء ديه ملزم به اخذ قيمت نيست ، بلى در صورت توافق و رضايت اكتفا به قيمت مانعى ندارد . سؤال 1980 : مدت پرداخت ديه ، در قتل شبيه به عمد چقدر است ؟ جواب : مدت پرداخت دو سال است . سؤال 1981 : در زمان فعلى ، منظور از حلّه در ديه چيست ؟ جواب : حله دو پارچه است . و قدر متيقن ، آن است كه از يمن به كيفيت معمولهء زمانهاى سابق باشد . و تهيه آن فعلا مشكل يا غير مقدور است . سؤال 1982 : آيا ديهء جراحات را هم عند الاعسار بايد از بيت المال داد يا خير ؟