الشيخ فاضل اللنكراني
512
جامع المسائل (فارسى)
سؤال 1937 : اگر نيزه يا گلوله در دست يا پا فرو رود ، در مورد مرد يكصد دينار ديه ذكر شده ، آيا در مورد زن هم همين است يا فرق مىكند ؟ جواب : به طور كلى ديهء زن از لحاظ شرعى تا ثلث ديه ، مساوى مرد است و تفاوتى نمىكند . و اگر به ثلث ديه برسد يا بيشتر شود ، نصف ديه مرد مىشود . و در موارد ثبوت ديه فرقى بين آلات متعدده وجود ندارد . بلى ظاهر اين است كه در نافذه اطراف زن ، حكومت يعنى ارش ثابت است . همانطور كه در كتاب الديات ( تفصيل الشريعة ) ، ص 261 ، م 3 ، آمده است . سؤال 1938 : مىدانيم كه ديهء زن تا ثلث ديه ، مساوى ديهء مرد است ؛ و اگر بيش از ثلث شد ، نصف ديهء مرد مىشود ، حال اگر چند ضربه و جراحت وارد شده باشد كه مجموع زايد بر ثلث مىشود ولى هر يك كمتر از ثلث است ، آيا ديه تنصيف مىشود يا خير ؟ جواب : اگر جراحات وارده ، به يك ضربت و در يك عضو وارد شده ، ملاك در ثلث ، مجموع صدمات مىباشد و اگر با ضربات متعدده يا در اعضاى مختلف واقع شده باشد ، ديهء هر صدمه و جراحتى ، جداگانه محاسبه مىشود كه اگر زايد بر ثلث باشد تنصيف مىشود و الّا تنصيف نمىشود ، اگر چه مجموع آن بيشتر از ثلث باشد . ديهء دندان سؤال 1939 : در اثر ضربهاى دندان طفلى افتاده ( دندان مذكور لق و ناسالم بوده و بعد از چند روز خودش مىافتاده است ) بعد از افتادن در مدت كوتاهى بجاى آن دندان روييده ، حكم آن چيست ؟ آيا ارش است يا ديهء دندان سالم ؟ جواب : در فرض سؤال ، اگر افتادن دندان مستند به ضربه باشد ؛ ظاهرا حكم آن ديه است . اما اگر به ارش مصالحه كنند اقرب به احتياط است . و اگر افتادن آن مستند به ضربه نباشد ، ديه و ارش ثابت نيست ، هر چند ضارب گناهكار و مستحق تعزير است . سؤال 1940 : شخصى زده و دندان كسى را شكسته و از بين برده است ، لطفا مقدار ديهء آن را بيان فرماييد .