الشيخ فاضل اللنكراني

513

جامع المسائل (فارسى)

جواب : به طور كلى ديهء شكستن و از بين بردن هر يك از دوازده دندان جلوى دهان - كه شش عدد بالا و شش عدد پايين است - 50 مثقال شرعى ( 18 نخودى ) طلاى سكه‌دار است ؛ و ديهء هر يك از شانزده دندان عقب - كه 8 عدد آنها بالا و 8 عدد پايين است - 25 مثقال شرعى ، طلاى سكه‌دار است . و فرقى نيست كه دندان را از اصل و ريشه بكنند . و از بين ببرند يا آن را بشكنند و نيز فرقى بين صغير و كبير نيست ؛ مگر نسبت به دندان طفل . به طورى كه حكم آن در سؤال قبل بيان شد . سؤال 1941 : در مواردى ديده مىشود كه افرادى بيشتر از 28 دندان دارند و از مجموع دندانها 28 عدد آن را كسى عمدا از بين برده است ، آيا 28 عدد موضوعيت دارد يا به نسبت تعداد دندانهاى شكسته شده و دندانهاى مانده ديه تعيين مىگردد ؟ جواب : در 28 دندان ، ديه كامل اخذ مىشود اگر چه چند دندان ديگر مانده باشد . البته اگر 28 دندان اصلى شكسته شده باشد ، اما اگر چند دندان اصلى باقى باشد در دندانهاى اضافى غير اصلى ، ارش تعيين مىشود و ديهء دندانهاى اصلى شكسته نشده كسر مىگردد . ديهء شكستن استخوان سؤال 1942 : در ساق پا و ساعد دست دو استخوان به نام‌هاى درشت‌نى و نازك‌نى وجود دارد ، چنانچه با يك ضربه ، هر دو استخوان شكسته شود . آيا براى هر دو يك ديه واجب است يا براى هر كدام يك ديه لازم است ؟ جواب : نمىتوان بطور قطع و يقين نظر داد كه كسر ساعد و ساق پا ديه مقدره دارد و ( چون مدرك عمده ، معتبرهء ظريف است و آن علاوه بر اضطراب در متن ، با نسخ متفاوت نقل شده و در عين حال به لحاظ اعتبار آن با توجه به نسخ فقيه و تهذيب و بعضى از نسخ كافى ) احتياط آن است كه در خصوص كسر ساعد ( هر دو استخوان ) چنانچه بدون عيب بهبود حاصل شد ( ) 333 دينار به عنوان ديه پرداخت شود و اگر يكى از دو استخوان بشكند و بدون عيب بهبود حاصل شود صد دينار پرداخت شود و چنانچه از چند ناحيه بشكند براى هر شكستگى ديهء