صورت عدم اخذ وام ، متحمل زيان فراوان در شغل مشروع خودش كه به آن مشغول است خواهد شد . بنابراين آيا شخص مرتكب گناه شده و در نتيجه اين وام به صورت پول حرام وارد اموالش خواهد شد يا نه ؟ جواب : اين گونه اضطرار موجب جواز ربا نمىشود و اگر از اشخاص قرض مىتواند به نحو بيع شرط معامله كند . يا اينكه يكى از ماشينها را به قرض دهنده به مبلغى كه مورد حاجت او است بفروشد و بعد از او به مبلغ بيشتر نسيه بخرد . شرط قرض در ضمن عقد سؤال 1168 : آيا جايز است كسى مالى را به ديگرى به كمتر از قيمت بازار بفروشد ، به شرط اينكه خريدار مقدارى به او قرض بدهد ؟ جواب : اگر جدّا قصد معامله داشته باشد و شرط قرض كند ، مانعى ندارد . سؤال 1169 : آيا مىتوان در ضمن صلح ، شرط قرض كند ؟ مثلا بگويد 50 هزار تومان به تو صلح مىكنم به شرط آنكه 200 هزار تومان يك ساله به من قرض بدهى ؟ جواب : در صورتى كه قصد جدى داشته باشد ، مانعى ندارد . سؤال 1170 : آيا مىتوان در ضمن عقد اجاره ، شرط قرض كند ؟ مثلا موجر خانهء خود را به مبلغ كمى به مستأجر به مدت يك سال اجاره دهد ، مشروط به اينكه مبلغ معينى در اين مدت به او قرض بدهد ؟ جواب : جايز است . فروش دين سؤال 1171 : شخصى از شخص ديگر طلبى دارد و مدركى هم از او دارد ، مثلا سى تومان به موعد يك ماه ، و اكنون مىخواهد اين مدرك را بفروشد به مبلغ 29 تومان نقدا . آيا جايز است يا خير ؟ و بر فرض عدم جواز ، آيا مىشود فعلا سى تومان را شخص دائن حواله كند كه مشترى از مديون در رأس موعد بگيرد و آن يك تومان را كه از سى تومان كسر مىگذارد براى حق الجعالهء مشترى كه وجه را رأس موعد از مديون وصول مىكند قرار دهد ؟