امّا مسئوليت شرعى آن به گردن خودت باشد ، آيا با اين بيان سلب مسئوليت از مدير مىشود يا خير ؟ جواب : خير ، از مدير سلب مسئوليت نمىشود . سؤال 1116 : آموزگارى پيمان بسته است كه در مقابل 24 ساعت كار در هفته ، حقوق دريافت كند ؛ حال اگر بعضى ساعتها كارهاى شخصى انجام داده ، و دانش‌آموزان بدون معلم بوده‌اند ، يا معلم ديگرى به جايش بوده ، آيا حق استفاده از حقوق دارد ؟ و اگر بگيرد جايز است يا خير ؟ و اگر چنانچه مريض شود و سر كلاس حاضر نشود ، گرفتن آن مقدار پولى كه در برابرش هيچ‌گونه كارى انجام نداده است جايز و قابل تصرف است يا خير ؟ جواب : تابع مقرّرات استخدامى است و اگر بر خلاف عمل كرده ، استحقاق اجرت ندارد . سؤال 1117 : شخصى يك قطعه زمين خود را به مدت پنج سال به ديگرى اجاره داده است ، آيا مستأجر بعد از انقضاى اين مدت از درختهايى كه از سابق بوده و بزرگ شده يا خود كاشته است حق دارد يا نه ؟ جواب : در فرض مسأله مستأجر به درختهايى كه قبلا بوده حقى ندارد و درختهايى كه خود مستأجر غرس كرده ، اگر اصل نهالش ملك خودش بوده ، درخت هم ملك او است . و اگر اصل نهالش از مالك بوده ، درخت هم ملك مالك است . سؤال 1118 : اين جانب مغازه‌اى را با پرداخت سرقفلى آن به نرخ روز در سى سال قبل اجاره كردم . چون مدّت اجاره سر آمده بود ، چند سال با توافق طرفين مال الاجاره زياد شده و پرداخت گرديد . ولى در يكى دو سال اخير توافق حاصل نشده و قراردادى فيما بين نبوده است . مالك از طريق دادگاه درخواست اجرة المثل مغازهء خود را كرده و در عرف مردم اجارهء مغازه با خريد حقّ سرقفلى آن به مراتب كمتر از اجارهء آن بدون خريد حق سرقفلى مىباشد و اصولا سرقفلى را مىخرند تا از مزاياى آن كه از جمله اجارهء كمتر است استفاده كنند ، آيا در اين فرض مالك مىتواند اجرة المثل مغازهء خود را بدون واگذارى سرقفلى آن به مستأجر مطالبه كند ؟