الشيخ فاضل اللنكراني

281

جامع المسائل (فارسى)

جواب : روشن نيست كه آيا سرقفلى را به مالك پرداختيد يا به مستأجر قبلى و آيا مستأجر قبلى حق گرفتن سرقفلى را داشته است يا نه و ظاهرا به مالك پرداخت نشده و مالك اصولا سرقفلى نگرفته و در اين صورت مىتواند مال الاجاره را به هر مقدارى كه مىخواهد بالا ببرد . سؤال 1119 : شخصى خانه‌اى را اجاره كرده و قرار بوده كه يك سال در آن اقامت كند . اما بعد از هشت ماه خانه را تخليه كرده است بفرماييد مستأجر بايد آن چهار ماهى كه زودتر رفته اجاره‌اش را بدهد يا لازم نيست ؟ جواب : چنانچه مدت اجاره يك سال تعيين شده باشد و مستأجر قبل از پايان مدت ، خانه را بدون اينكه خانه از قابليت سكونت خارج شده باشد ، تخليه كند لازم است اجارهء همهء مدت را بپردازد . سرقفلى سؤال 1120 : سرقفلى چيست ؟ و آيا مشروع است يا خير ؟ جواب : منشأ پيدايش سرقفلى از اينجاست كه چون مال الاجاره محل كسب ترقى مىكرد و مالك نمىتوانسته اجاره را بالا ببرد يا مستأجر را از آن محل بيرون كند و گاهى يك محل كسب و مغازه سالهاى متمادى در دست مستأجر با همان مبلغ اجاره سابق باقى مىماند ، بدون اينكه چيزى به مال الاجاره افزوده شود و مالك نه قدرت داشته مستأجر را بيرون كند و نه بر مال الاجاره بيفزايد ، در حالى كه نظاير محل مزبور چندين برابر اجاره داده مىشده است . بر اين اساس بايد گفت اين گونه محل كسبها و گرفتن سرقفلى روى آنها اقسامى دارد كه بعضى از آنها مشروع و حلال و بعضى از آنها نامشروع و حرام مىباشد و فعلا بعضى از اقسام آن را كه بيشتر محل سؤال و ابتلا است بيان مىكنيم : 1 - مالك در اول امر كه مىخواهد مغازه و محل كسبى را به كسى اجاره دهد ، مىتواند هر مقدارى كه بخواهد بعنوان سرقفلى از مستأجر بگيرد كه محل را به او اجاره دهد و گرفتن اين نوع سرقفلى مشروع و حلال است و پس از اجاره ،