الشيخ فاضل اللنكراني
261
جامع المسائل (فارسى)
سؤال 1051 : شخصى زمين مزروعى خود را با شخص ديگر معاوضه مىكند و بعد معلوم مىشود كه مغبون شده و چند سال هم گذشته است ، آيا خيار فسخ تا حال باقى است ؟ جواب : اگر واقعا در حين معاوضه مغبون بوده است خيار غبن دارد و خيار غبن فوريت دارد و چنانچه شخص مغبون بعد از علم به غبن اعمال خيار نكند ، خيار او ساقط مىشود . مگر اينكه جاهل به فوريت باشد و در نزاع موضوعى محتاج به مرافعه شرعيه است . سؤال 1052 : زمينى كه حدود شش ميليون تومان قيمت داشت ، در اثر غفلت و ندانستن قيمت روز ، به چهار ميليون فروختهام . حال با توجه به اختلاف دو ميليون تومان كه من مغبون شدهام ، آيا حق دارم معامله را فسخ كنم ؟ جواب : غبن به مقدار مزبور موجب خيار و حق الفسخ مىباشد ، به شرطى كه در معامله اسقاط خيار نشده باشد و مغبون از قيمت واقعى بىاطلاع باشد . خيار عيب سؤال 1053 : در حالت ظهور عيب در مبيع ، خريدار حق فسخ معامله را دارد ، آيا حق دارد مبيع را به قيمت معيب از فروشنده مطالبه كند ؟ جواب : در مورد عيب ، هم حق فسخ و هم حق ارش ، يعنى گرفتن تفاوت بين صحيح و معيب به نسبت ثمن معامله را دارد . سؤال 1054 : خانهاى معامله شده و در قولنامه به صورت چاپى كليه خيارات اسقاط شده است و مبلغ صد هزار تومان به عنوان واقولى نوشته شده است . ولى در ضمن صيغهء عقد ، اسقاط تمامى خيارات نشده است و بعد معلوم شده كه خانه عيب دارد و داراى عقبنشينى است ، آيا مشترى مىتواند معامله را فسخ كند ؟ و آيا علم و جهل بايع در اين مورد اثرى دارد ؟ و آيا گرفتن واقولى در اين صورت مشروع است ؟ و اصولا با چنين وضعى اسقاط تمامى خيارات شده يا خير ؟ جواب : 1 - در فرض سؤال ، اگر حكم عقبنشينى قبل از معامله تصويب شده باشد ، خريدار حق به هم زدن معامله را دارد .