خواهد داشت و نه ربطى به مدلول و نه به دالّ ، بلكه مفهوم حكمى عقلى است كه منشأ آن خصوصياتى است كه در مولاى حاكم وجود دارد . امّا بنا بر مبناى متأخّرين - مخصوصاً در صورتى كه بر وضع تكيه كنيم - مفهوم به عنوان يك مدلول التزامى مطرح خواهد بود و همان‌طور كه در مدلولات التزامى مفردات ، عنوان التزاميت هم مىتواند صفت مدلول باشد و هم مىتواند صفت دلالت باشد و هم صفت دالّ باشد و همهء اين‌ها به نحو حقيقت است ، در باب مفهوم هم مسئله به‌همين‌صورت است . مقدّمهء سوّم : آيا نزاع در باب مفهوم ، صغروى است يا كبروى ؟ در اكثر مباحث اصول ، نزاع ، كبروى است . مثلًا وقتى بحث مىشود كه آيا خبر واحد حجّت است يا نه ؟ عنوان خبر واحد - با قطع نظر از حجّيت - عنوانى واقعى است ولى آنچه در اصول مورد بحث قرار مىگيرد عبارت از حكم خبر واحد است و مىخواهيم ببينيم آيا شارع مقدّس حجّيت را براى خبر واحد جعل كرده است يا نه ؟ بنابراين محلّ نزاع در باب خبر واحد ، كبروى است و بحثى است كه بعد از احراز صغرى مطرح مىشود . حال مىخواهيم ببينيم آيا نزاع در باب مفاهيم به چه صورتى است ؟ وقتى ما مىگوييم : مفهوم جملهء « إن جاءك زيد فأكرمه » عبارت از « إن لم يجئك زيد فلا يجب إكرامه » است آيا نزاع در اصل وجود مفهوم است - تا نزاع صغروى باشد - يا اينكه اصل وجود مفهوم مسلّم است و در حجّيت آن بحث است و نزاع ، كبروى است ؟ نزاع صغروى به اين معناست كه ببينيم آيا در مورد قضيّهء « إن جاءك زيد فأكرمه » دو قضيّه مطرح است كه يكى اصالت داشته و به عنوان قضيّهء منطوقيه مطرح است و ديگرى تبعيت داشته و به عنوان قضيّهء مفهوميه مطرح است ، يا اينكه در اينجا بيش