الشيخ فاضل اللنكراني
19
اصول فقه شيعه (فارسى)
بحث ضدّ مقدّمات بحث قبل از ورود به بحث ضدّ ، لازم است مقدّماتى را مطرح كنيم : مقدّمه اوّل : آيا مسألهء ضدّ ، يك مسألهء اصولى است ؟ مرحوم نائينى مىفرمايد : مسئله ضدّ ، يك مسألهء اصولى است و اين گونه نيست كه به صورت استطرادى در علم اصول بحث شده باشد ، زيرا ضابطهء مسألهء اصولى اين است كه نتيجهء آن بتواند در طريق استنباط حكم فرعى واقع شود و اگر ما قائل شويم كه « امر به شىء مقتضى نهى از ضد است » ، چنانچه ازاله - كه يك واجب اهمّ است - مأمور به واقع شود ، صلاة - كه يك واجب مهمّ است - در مقام مزاحمت با ازاله ، حرام خواهد شد و اين خود يك حكم فرعى كلّى است كه مجتهد بههمينصورت در رسالهء خود مطرح مىكند كه « صلاة ، با آنهمه اهميتى كه دارد و عمود دين است ، چنانچه در مقام مزاحمت با يك واجب اهمّ قرار بگيرد ، حكم به حرمت آن مىشود »