ابتداى شروع در علم اصول قرار گرفته است . به‌همين‌جهت مورد اقبال علما قرار گرفت و شروح و حواشى متعدّدى برآن نوشته شد ، كه بهترين آنها كتاب هداية المسترشدين تأليف شيخ محمد تقى اصفهانى رحمه الله ( م 1248 ) - برادر صاحب فصول - است . و نيز در همين دوره ، مرحوم محقّق قمى ( م 1231 ) كتاب قوانين الاصول و مرحوم شيخ محمد حسين اصفهانى ( م 1250 ) كتاب الفصول الغرويّة في الاصول الفقهيّة را تأليف كردند . با توجّه به مقدّميّت علم اصول براى علم فقه و عدم موضوعيّت آن ، به نظر مىرسد در اين دوره بيش از حدّ نياز به علم اصول توجّه شده است . تا اين كه نوبت به شيخ انصارى رحمه الله ( م 1281 ) و پس از او نوبت به مرحوم محقّق خراسانى ( م 1329 ) رسيد . « 1 » شيخ انصارى كتاب فرائد الاصول معروف به « الرسائل » و محقّق خراسانى كتاب كفاية الاصول را تأليف كردند . اين دو بزرگوار ، تنقيح و تهذيب و ترتيب مطالب را به نحو زيبا و اعجاب‌آور انجام دادند . به گونه‌اى كه اين دو كتاب به عنوان كتاب درسى حوزه‌هاى علميّه قرار گرفته و شروح و حواشى متعدّدى بر آنها نگاشته شد . پس از آن جمعى از بزرگان شاگردان شيخ انصارى و محقّق خراسانى به تدقيق و تحقيق در نظريّات ايشان پرداخته و تأليفات و نظريّات با ارزشى را ارائه كردند كه بلندى مرتبهء آنها را نمىتوان انكار كرد . از جملهء اين افراد مىتوان شيخ على قوچانى ( م 1333 ) ، ميرزا ابو الحسن مشكينى ( م 1358 ) ، شيخ محمد حسين غروى اصفهانى معروف به « كمپانى » ( م 1361 ) ، شيخ عبد الكريم حائرى ( م 1355 ) ، شيخ ضياء الدّين عراقى ( م 1361 ) ، حاج آقا حسين بروجردى ( م 1380 ) ، ميرزا حسين نائينى ( م ) ، - كه درود و رحمت خداوند بر همهء آنان باد - را نام برد .

--> ( 1 ) - محقّق خراسانى ، از شاگردان شيخ انصارى است .