الشيخ فاضل اللنكراني
22
اصول فقه شيعه (فارسى)
ارتباط با قواعد علم اصول مىباشد و آنها را در كتب مستقلى تدوين نمودهاند . از جملهء آنها كتاب الفصول المهمّة في أُصول الأئمّة ، تأليف محدّث بزرگوار ، محمد بن حسن ابن على بن حرّ عاملى رحمه الله ( م 1104 ) « 1 » و كتاب الاصول الأصليّة ، تأليف علّامهء محدّث سيّد عبد الله بن سيّد محمد رضا حسينى شبّر رحمه الله ( م 1242 ) ، و كتاب اصول آل الرسول ، تأليف سيّد ميرزا محمد هاشم بن ميرزا زين العابدين موسوى خوانسارى رحمه الله ( م 1318 ) مىباشد . استفاده از قواعد اصول فقه ، حتى در زمان أئمّه عليهم السلام نيز بين اصحاب آن بزرگواران متداول بوده است ، زيرا : اوّلًا : در زمان أئمّه عليهم السلام نيز اين گونه نبوده است كه همهء شيعيان دسترسى به آن بزرگواران داشته باشند ، بلكه بسيارى از شيعيان كه در بلاد دوردست زندگى مىكردند ، ناچار بودند احكام شرعى خود را از اصحاب و شاگردان أئمّه عليهم السلام دريافت كنند . اصحاب أئمّه عليهم السلام نيز با توجه به آنچه از آن بزرگواران فرا گرفته بودند ، به پاسخ گويى سؤالات مردم مىپرداختند و در مورد مسائل مستحدثهاى كه براى آنان پيش مىآمد ، بحث و بررسى مىكردند . بديهى است كه در بين روايات أئمّه عليهم السلام وجود عام و خاص ، مطلق و مقيّد و روايات متعارض را نمىتوان انكار كرد و اصحاب أئمّه عليهم السلام براى پاسخ گويى به سؤالات مردم ناچار بودند بين روايات جمع كرده و تعارض آنها را بر طرف كنند . ثانياً : اخبار علاجيّهاى كه در ارتباط با رفع تعارض وارد شده ، داراى اطلاق بوده و زمان خود أئمّه عليهم السلام را نيز شامل مىشود . ثالثاً : أئمّه عليهم السلام معمولًا تحت مراقبت شديد حكومتهاى جائر يا در زندانهاى آنان بودند و حتّى شيعيانى كه با أئمّه عليهم السلام در يك شهر زندگى
--> ( 1 ) - صاحب كتاب وسائل الشيعة .