حسن حسن زاده آملى
7
هزار و يك نكته (فارسى)
بسم الله الرحمن الرحيم نكته 1 به نص صريح قرآن مجيد ، قرآن در شهر رمضان در ليله مباركه قدر نازل شده است . إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ( قدر آيه 2 ) إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ ( حم دخان آيه 4 ) شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ ( بقره آيه 186 ) . ليلة القدر و يوم الله را مراتب و مظاهر بسيار است ، چنان كه همه حقايق نظام هستى بدين منوالاند كه نسبت دانى به عالى نسبت فرع به اصل و ظل به ذى ظل است و هر مرتبه را احكامى خاص است و در عين حال از غيب تا عين وحدت هويت هر يك محفوظ است . و زمان را اصلى مفارق است كه علت و روح آنست و با وى معيت وجودى طولى دارد . از آن روح كه اصل مفارق است تعبير به دهر مىنمايند كه دهر روح زمان است و نسبت دهر به زمان نسبت روح به جسد است ، چنان كه نسبت سرمد به دهر ؛ كه موجودات سرمدى مبادى و علل موجودات دهرى ، و موجودات عالم دهر مبادى و علل وجودات زمان و زمانى هستند ، خلاصه سرمد روح دهر است و دهر روح زمان است . بنابراين در بسيارى از موارد كه از زبان اهل بيت عصمت و وحى ، به زمان مانند مخاطبه با ذوى العقول خطاب مىشود بايد به لحاظ خطاب به اصل و مبدأ زمان بوده باشد كه از مفارقات نوريه و از دار آخرت است و دار آخرت حيوة