اهل حق افتاد اگر مسأله از ضروريات است هر چه موافق ضرورت است حق است و هر چه مخالف آن است باطل است ؛ و اگر از نظريات است هر چه دليل بر آن قائم است حق است ، و اگر ادلّه هم مختلف است و هر يك عمل به دليلى كرده‌اند و مراد ايشان متابعت است همه بر حق‌اند مثل اينكه ملاحظه مىكنيد كه ميان فقهاء در احكام نظريه اختلاف است و همه بر حقند چرا كه به تكليف خود راه رفته‌اند اگرچه در واقع حكم خدا يكى است و لا محاله يكى از اين فتاوى حكم خداست و لكن تكليف هر فقيهى امروز همان است كه از حديث فهميده است . بارى در صدد تفصيل دادن اين مطلب نيستم ، مرادم همين قدر بود كه هر حكمى كه به حدّ ضرورت رسيده است تخلّف از آن نمىتوان ورزيد ، و هر كس عمدا تخلّف از ضرورت اسلام ورزد كافر است و اين امر مسلّم و ظاهر است و در آن شبهه نيست ، و اين است دين ما و مذهب ما . كلمه 521 اى عزيز بسيارى از احوال و اقوال حضرت رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و على آله و سلّم - منبعث از نبوّت إنبائى است نه نبوّت تشريعى ، قوله سبحانه : لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ ( احزاب 22 ) فافهم و تدبّر . در اين امر أهمّ - اعنى در تميز نبوّت تشريعى از نبوت إنبائى به فرمودهء حضرت وصيّ امام امير المؤمنين على عليه السلام در آخر خطبه قاصعهء نهج البلاغه توجّه بفرمائيد : « أرى نور الوحى و الرسالة ، و أشمّ ريح النبوة ، و لقد سمعت رنّة الشيطان حين نزول الوحى عليه - صلّى اللّه عليه و آله - فقلت يا رسول اللّه ما هذه الرّنّة ؟ فقال : هذا الشيطان قد أيس من عبادته إنك تسمع ما أسمع و ترى ما أرى إلّا أنّك لست بنبيّ و لكنّك وزير و إنّك لعلى خير . . . » . غرض اين كه جناب رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - به حضرت وصي امام امير المؤمنين على عليه السلام فرمود : « انك تسمع ما أسمع و ترى ما أرى إلّا أنك