حسن حسن زاده آملى
256
هزار و يك كلمه (فارسى)
قطر الوجود رأسا إذ قد ودعتنى تلك الخلسة الخالسة حينا حيونا إليها ، و خطفتنى تلك الخطفة الخاطفة تائقا لهوفا عليها ، فرجعت إلى أرض التيار و كورة البوار و بقعة الزور و قرية الغرور تارة أخرى » هذا منتهى الرسالة المذكورة ، و اللّه سبحانه أعلم . اين بود صورت رساله خليعه كه در سلافة العصر نقل شده است . و خلاصهاش اين كه در خلوتى به ذكر شريف « يا غنى يا مغنى » اشتغال داشتم ناگهان ديدم همه ما سوى اللّه بدين ذكر ناطقاند كه دهشتى سهمگين به من روى آورد تا از آن حالت بدر آمدم . واقعه 4 صورت واقعهاى را از تلاوت سوره مباركه واقعه در شرح عين شصت و سوم سرح العيون في شرح العيون به عربى نقل كردهام كه خلاصه آن به فارسى اين است : در شب سوم ماه شعبان سنه يكهزار و چهار صد و نه هجرى قمرى ، در منزلم در قم سوره مباركه واقعه را قرائت مىكردم تا به كريمه وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ رسيدم ، ناگهان ديدم كه جحيم برايم متمثّل شد و زبانيه آن بالا گرفت كه فرموده حق سبحانه وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرى را به شهود عيان مشاهده كردم بدون اين كه جحيم مرا مسّ كند و آزار نمايد ، با اين كه تمثّل در صقع ذات مدرك متحقق است زيرا كه تمثّل نحوى از ادراك است . در حال به دو امر ملهم شدم : يكى اين كه براى انسان پاك از دنس رجس ورين و حافظ مراقبت و عنديّت و اخلاص ، و عامل به اعمال و افعال صالح صحيح است ، يعنى امكان دارد كه به هر آيهاى از آيات قرآنى ، و به هر واقعه خبرى آن - خواه در خارج تحقّق يافته است و يا هنوز تحقق نيافته است - روى آورد يكايك آنها برايش تمثل يابد ، به خصوص اگر داراى توجّه تام و همّت و جمعيت در تمثّل و مشاهدت آنها بوده باشد . امر دوم اين كه تمثل جحيم در صقع نفس مدرك مطلبى است ، و بروز آن براى