است قهرا طبقه بالاى آن رقيق‌تر از پايين است ، و هر چه به بالا نزديكتر شود رقّتش بيشتر باشد ؛ لذا هوا را طبقات عديده بود . و باز غير از كره هوا جسمى بسيار شفافتر و لطيفتر از هوا موجود است كه آن را اثير گويند - چنان كه قدما كرهء نار را اثير مىگفتند مثلا در كشف المراد شرح تجريد گويد : « و اما النار البسيطة التي هي الفلك الاثير فإنّها كذلك ، إلخ » ( ص 160 به تصحيح و تحشيهء راقم ) كه بر كره اطلاق فلك نيز كرده است - اتر كه امروز سر زبان است مفرنس همين اثير است ، يعنى اثير را به فرانسه تعبير به اتر مىكنند ( Ether ) . اتر جسم رقيق سيال منتشر در فضا است ، و به كليّهء اجسام نفوذ نموده و عامل انتقال نور و حرارت و برق و مانند آنها مىباشد ، چه اشيايى كه دور از ما واقعند كه به چشم ظاهر و نمايان مىشوند ناچار بايد يك چيز مخصوصى از مواد شفاف عامل انتقال فيما بين چشم و آن اشياء در فضا موجود باشد . هوا باعث انتشار و تفرق نور ، و وسيلهء روشنايى اشياء است . و آثار فجر و شفق و رنگ كبود يا لاجوردى آسمان همه بسته به وجود هوا و طبقات گوناگون آن است . نور يكى از عاملهاى طبيعى است كه به واسطهء اثر او در شبكهء چشم عمل ابصار براى ما حاصل مىگردد و آن شعبه علم فيزيك را كه از حقيقت و اصول قواعد نور گفتگو مىكند عمل مناظر مىنامند . اشعه نور در صورت عدم مانع در امتداد خط مستقيم حركت مىكند ، و در ميان مواد منتشر مىشود ، و هرگاه به مانعى برخورد كند كه نتواند از آن عبور نمايد ، يا آنكه از فضايى به فضاى ديگر سنگينتر و غليظتر ، و يا بالعكس از فضاى سنگين و غليظ به فضاى سبك و لطيف عبور نمايد ، در اين حالات نور امتداد خود را تغيير داده شعاع منكسر يا منعكس مىشود . مثلا اگر چوبى را ( ش 19 ) كه - ا ب - است ، مورّبا در آب فرو كنند سايه آن در آب در غير جهت امتداد چوب ، منكسر به نظر مىآيد و حال آنكه چوب كج نشده است . يعنى - ا ب - در جهت - ب ح - ديده مىشود و مىدانيم كه امتداد - ا ب - خط - ب د - است .