بصر ناظر خارج شده و به مركز كوكب گذشته و منتهى به فلك اعلى شده است ، متفاوت خواهد بود ؛ لذا اختلاف منظر موجب مىشود كه طول و عرض حقيقى كوكب با طول و عرض مرئى آن تفاوت كند و اختلاف يابد . مثلا در شكل 3 به وزان همان دو شكل قبل - ا - مركز ارض ، و - ب - موضع رأيى ، و - ح - قمر ، و لكن - ده ر ح - عظيمه منطقه البروج . حال گوييم : چون - ا ح - را امتداد دهيم به - ه - منتهى مىشود كه موضع حقيقى قمر است ؛ و چون - ب ح - را امتداد دهيم به - ر - منتهى شود كه موضع مرئى قمر در وقت مفروض خواهد بود . و قوس - ه ر - از منطقة البروج مقدار تفاوت و اختلاف تقويم قمر يعنى اختلاف طول قمر در وقت مفروض خواهد بود . و چنان كه اختلاف منظر سبب اختلاف طول قمر مىشود سبب اختلاف عرض او نيز خواهد شد كما لا يخفى . ( شكل شمارهء 3 ) تبصره : هرگاه كوكب بر سمت رأس بود خط - ب ح - با خط - ا ح - منطبق و متّحد شود و هر دو به يك نقطه رسند و اختلاف منظر در اين صورت منتفى بود ؛ پس اختلاف منظر آنگاه به وقوع مىرسد كه آن دو خط مختلف باشند ، يعنى بر