حسن حسن زاده آملى

373

هزار و يك كلمه (فارسى)

پس هنگامى كه عقربهء قطب‌نما بر خط شمال و جنوب ايستاده است براى تعيين سمت قبله بايد زاويهء انحراف مغناطيسى را نيز منظور و معمول داشت ، و اين زاويهء انحراف در هر نقطه‌اى بر روى زمين مشخّص شده است . 10 . قطب‌نما را از قبله‌نما كه در اين ، زاويهء انحراف مغناطيسى رعايت شده است ، بايد تميز داد . اما خاتمه اينكه مرحوم تيمسار سرتيپ حسين على رزم‌آرا در كتابچه‌اى كه به نام « قبله‌نماى رزم‌آرا » در دستور استفاده از « قبله‌نماى مغناطيسى » كار خودش بيان كرده است براى مزيد استبصار آن را نقل مىكنيم ، و آن اينكه : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ قبله‌نماى مغناطيسى 1 . مقدمه قبله‌شناسى از مقدمات نماز بوده بر هر مسلمانى شناختن سمت كعبه از مكان خود در حضر و سفر لازم است . بدين لحاظ ، علماى عالىقدر هيئت و نجوم در قديم و سنوات اخير و از شيخ بهائى ( عليه الرحمه ) تا مرحوم سرتيپ مهندس عبد الرزاق بغايرى براى استخراج قبله مساعى دقيقى به عمل آورده و قبلهء بلاد را نسبت به جهات جغرافيايى تعيين كرده‌اند كه براى يافتن قبله هر محل بايستى قبلا جهات‌يابى كرد . ولى اين امر هميشه و براى همه كس به سهولت و سرعت مقدور نيست ؛ مثلا مسافرى كه به يكى از شهرهاى خارج كشور يا اماكن جديدى برسد و بخواهد فورا نماز بخواند ، نمىتواند دستور قبله‌يابى را به طورى كه در كتب قديمه يا تقاويم به شرح ذيل صفحه درج شده و صحيح است فورا اجرا نمايد . « 1 »

--> ( 1 ) - دستور قديم قبله‌يابى براى سهولت طالبين را دستور مىدهم كه انحراف قبلهء هر شهرى را كه خواهند ، دايره‌اى بر زمين