افكار ملا صدرا و حلّ معضلات اسفار تبحّر و تمهّرى شگفت داشت . در سال 1315 ه ق ، در شهرستان قزوين از بيت علم و تقوى قدم به عرصه وجود نهاد و ديده به چهره جهان گشود ، و در تحت مراقبت و تربيت والد ماجدش در قزوين به تحصيل كتب مقدماتى متداول در ميان طلاب علوم پرداخت ، و پس از آن به قصد عزيمت تهران و قم ، اقامت قزوين را ترك گفت و در محضر مبارك آيات علم و اعلام دين : آقا ميرزا حسن كرمانشاهى ، و آقا ميرزا هاشم اشكورى ، و حاج فاضل تهرانى و ميرزا محمود رضوان قمى ، و آسيد محمد تنكابنى ، و آقا شيخ محمد رضاى نورى ، و آقا شيخ على رشتى ، و آقا ميرزا ابراهيم زنجانى ، و حاج شيخ عبد الكريم حائرى يزدى ( قدس اللّه اسرارهم ) به مقامات شامخه و معارج و مدارج عاليه نائل آمد . معظم له مثل فارابى و مفيد ، موجز نويس بود و مؤلفاتى چند در معقول و منقول دارد كه برخى از آنها به طبع رسيده است ، از آن جمله همين رساله وجيز و عزيز در اتحاد عاقل به معقول است كه به مناسبت « جشن چهار صدمين سال تولّد صدر المتالهين در كلكته » نگاشته است . فيلسوف بزرگ الهى و فقيه بنام اسلامى آية اللّه علامه رفيعى ( قدّس سرّه العزيز ) در تهران در غرّه محرّم هزار و سيصد و نود و شش هجرى قمرى ( على هاجرها آلاف التحيّة و السلام ) نداى حق را لبيك گفت و به خطاب يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي مخاطب شد ، و پيكر شريفش به ارض قدس قم كه هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ انتقال يافت و در مسجد بالا سر حرم مطهر حضرت ستى فاطمه معصومه بنت باب الحوائج الى اللّه موسى بن جعفر عليهما السّلام به خاك سپرده شد . ( أعلى اللّه تعالى مقاماته القدسية و أفاض علينا من بركات انفاسه النفيسة ) . رساله در بيان اتّحاد عاقل به معقول به قلم حضرت استاد علامه آية اللّه آقاى حاج سيّد ميرزا ابو الحسن رفيعى قزوينى ( رفع اللّه تعالى درجاته ) . بسم اللّه الرّحمن الرّحيم اين مطلب كه اتحاد عاقل به معقول است يكى از مطالب بسيار مهمّ فن اعلى