حسن حسن زاده آملى
286
هزار و يك كلمه (فارسى)
سخت در عضلات آن حيوانات حاصل شده اين را يك اكتشاف مهمى دانست و با علما اظهار كرد و البته اين قوهء مهم الكتريك است كه امروز مدير جهان است و بايد با شادى و شعف از اكتشاف او تقدير كنند ولى كسى آن زمان تصور نمىكرد كه ممكن است در يك آن از اين طرف زمين به آن طرف خبر رسانيد يا از مسافات بعيده سخن گفت يا خانهها و شهرها را بىمدد روغن و نفت روشن كرد با همين قوّه الى غير ذلك . . . چون اينها را نمىدانستند به گالوانى گفتند شما را خوب است به معلمى رقص قورباغهها تعيين نمايند و از اين قبيل بسيار است . خداوند عالم از براى اينكه افكار مسلمين را از اين محدوديت بيرون آورد تا به آنچه مىدانند قانع نشوند و دل به معلومات ناقص خود نبندند ، فرموده : خدا بر هر چيز قادر است . فقرا و ضعفا نيز خود را به همين كلام تسليت مىدهند و موجب موفقيت آنها هم مىشود ، زيرا كه وقتى يك نفر به كلى مأيوس باشد اگر هزار گونه وسائل براى رفع فقر و بيچارگى خود داشته باشد مع ذلك درصدد برنمىآيد به آن وسائل تشبث جويد ، اما وقتى دانست خدا بر همه چيز قادر است مىداند كه خدا مىتواند فقر او را رفع كند و اميد ، باعث نشاط او در كار است ، همچنين وقتى لشكر اسلام با دشمنى مقابل شد اگر مأيوس باشد از اينكه فتح خواهد كرد ، هرگونه وسايل هم براى آنها فراهم باشد البته فرار خواهند كرد ، اما وقتى دانستند خدا بر همه چيز قادر است و خدا وعده داده كه هزار نفر بر دو هزار نفر دشمن غلبه مىكند با قوّت قلب حمله خواهند كرد . همين قوّت قلب كافى است براى مغلوب كردن دشمن و دشمنى كه اين عقيده را در مسلمين دانست خود را مغلوب شده مىداند و همين موجب هزيمت اوست و اگر بگوييم عامل موفقيت اسلام در جهادهاى عصر اول همين عقيده بود صحيح گفتهايم ، زيرا كه به مقتضاى اسباب ظاهرى ؛ منافقين هرگز گمان نمىكردند اسلام بر دو دولت قوى مانند فارس و روم كه آن روز سيادت دنيا را داشتند غلبه كند ، اما مؤمنين مىگفتند : إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ و در عمل سست نمىشدند . ضعف امروز اسلام به واسطهء اين است كه با ملل مختلف