واقع شود حتمى الوقوع است حتى حادثهء جزئى . يك روز صبح با دقت زياد كتابت مهم و طولانى داشتم به زبان انگليسى ، وقتى صفحهء سيّم را تمام كردم به جاى آنكه ظرف شن را بردارم دوات را برداشتم و روى كاغذ ريختم و مركب از روى ميز تحرير جارى شده به كف اتاق ريخت ، زنگ زدم خدمتكار آمده با سطل آب شروع به شستن اتاق كرد تا لكهء مركب را پاك كند و در بين كار به من گفت ديشب خواب ديدم كه دست مىمالم و لكهء مركب را از اينجا زائل مىكنم . من به او گفتم راست نمىگويى ، او گفت درست مىگويم و خواب خود را براى خدمتكار ديگر كه با من مىخوابد نقل كرده‌ام . اتفاقا آن خدمتكار ديگر كه شايد هفده سال دارد براى صدا كردن اين‌كه مشغول شستن بود وارد شد ، من به طرف او رفتم و پرسيدم : اين چه خوابى ديده بود ؟ جواب داد : نمىدانم . باز پرسيدم : براى تو نقل كرده است ؟ دخترك گفت : آه بلى او خواب ديده بود كه از كف اتاق لكهء مركب را پاك مىكند . . . اين عمل آن‌طور شدنى است و تعيين شده كه از چند ساعت پيش اثر خود را بخشيده . . . و به اين جهت است كه من به‌طور وضوح اين جمله را مىگويم : هرچه مىآيد حتما خواهد آمد . يكى از فلاسفهء اروپا كه معتقد به قضا و قدر بود با يكى از كاردينال‌ها كه از مخصوصين پاپ بود مباحثه كرد و كاردينال يعنى كشيش بزرگ منكر قضا بود ، فيلسوف گفت : آيا شما معتقد به وجود خدا هستيد ؟ كشيش جواب داد من متوقع هستم كه شما در اعتقاد من ترديد نداشته باشيد . فيلسوف گفت : شما معتقد هستيد مانند سيسرون و . . . كه خداوند از آينده خبر دارد ؟ كاردينال گفت : البته . فيلسوف گفت : شما مع ذلك مردم را مختار در عمل خود و مسؤول مىدانيد . كشيش جواب داد : بلى . فيلسوف گفت : پس عقيدهء من با شما چه فرق مىكند ؟ اما به اينكه با وجود قضا و قدر ، اختيار از ما سلب نشده و افعال ما امر بين الامرين است - نه جبر و نه تفويض - چنان‌كه حضرت امام جعفر صادق ( ع ) فرموده نيز بسيارى از فلاسفهء اروپا تصريح كرده‌اند . به زانو گويد : « نه اختيار مطلق است و نه قضاى لازم ، بلكه اختيار مقيد