خويش در آورد ، حكم او در صورت و هيولى عالم طبيعت نافذ و مجرى است ، و هيولاى عنصرى بر حسب اراده او مىتواند خلع صورتى نموده و لبس صورت جديد نمايد مانند عصاى حضرت موسى عليه السّلام كه صورت جمادى را بر حسب اراده‌اش خلع نموده و صورت حيوانيه بر آن پوشانيده است كه به شكل اژدها برآمد : فَأَلْقى عَصاهُ فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ « 1 » و همه معجزات و كرامات و خوارق عادات از اين قبيل است كه به اراده كمّل به اذن اللّه صورت گرفته‌اند كه عصا در دست موسى به اذن اللّه اژدها شد كه در حقيقت فعل و ايجاد و تأثير از خداوند متعالى است هر چند در دست موسى بود و به او اسناد داده مىشود ، فافهم . اين اذن اللّه ، اذن قولى نيست ، بلكه اذن تكوينى منشعب از ولايت كليه مطلقه الهيه است وَ إِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِي فَتَنْفُخُ فِيها فَتَكُونُ طَيْراً بِإِذْنِي وَ تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ بِإِذْنِي وَ إِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتى بِإِذْنِي . . . « 2 » در قرآن كريم تسخير مطلقا به اللّه تعالى منسوب است ، هر چند در ظاهر از مظاهر مىنمايد وَ سَخَّرْنا مَعَ داوُدَ الْجِبالَ يُسَبِّحْنَ وَ الطَّيْرَ وَ لِسُلَيْمانَ الرِّيحَ عاصِفَةً تَجْرِي بِأَمْرِهِ إِلى الْأَرْضِ الَّتِي بارَكْنا فِيها « 3 » . اين ولايت كه اقتدار نفس بر تصرف در مادهء كائنات است ولايت تكوينى است نه تشريعى ؛ چه ولايت تشريعى خاص واجب الوجود است كه شارع و مشرع است و براى عبادش شريعت و آئين قرار مىدهد و جز او كسى حق تشريع شريعت را ندارد و گرنه ظالم است .

--> ( 1 ) اعراف / 108 . ( 2 ) مائده / 111 . ( 3 ) انبياء / 79 و 81 .