و به بيان ديگر ، به فيض اقدس اعيان ثابته و استعدادات اصليّه آنها در حضرت علميه حاصل مىشود ، و به فيض مقدس آنچه را كه آن اعيان ثابته با لوازم و توابعشان در خارج اقتضاء مىكند حاصل مىگردد ؛ لذا در وجه تسميه فيض به اقدس گفته‌اند كه اقدس است از اين كه فيض غير مفيض باشد و يا اقدس از شوائب كثرت اسمائيه و نقائص حقايق امكانيه است به خلاف فيض مقدس . كمال عالم كيانى و غرض آن انسان كامل است عالم كارخانه عظيم انسان‌سازى است كه اگر اين چنين انسان يعنى انسان بالفعل كه از آن تعبير به انسان كامل مىشود ، توليد نكند عبث در خلقت لازم آيد ، اما خلقت ساير مكونات به طفيل اوست . تو اصل وجود آمدى از نخست * دگر هر چه باشد همه فرع تست شيخ رئيس را در مبدأ و معاد كلامى به كمال در اين مطلب سامى است كه : كمال العالم الكونى ان يحدث منه انسان و سائر الحيوانات و النباتات يحدث اما لأجله ، و اما لئلا تضيع المادة كما ان البناء يستعمل الخشب فى غرضه فما فضل لا يضيعه بل يتخذه قسيا و خلالا و غير ذلك . و غاية كمال الانسان ان يحصل لقوته النظرية العقل المستفاد ، و لقوته العملية العدالة و هيهنا يتختم الشرف فى عالم المواد . حاصل اين كه مقصود از خلقت منحصر در انسان كامل است و خلقت ساير اكوان از جمادات و نباتات و حيوانات از جهت احتياج به ايشان در معيشت و انتفاع به آنها در خدمت است . و تا آنكه مواد ضايع و مهمل