حسن حسن زاده آملى

91

مجموعه مقالات (فارسى)

در نظر بگيريد ، باغبانى بخواهد نهالهائى را بپروراند ، اين باغبان دستورالعمل و بينش و دانش و تجربه‌ها و آدابى در تربيت و تأديب نهالها دارد ، بايد اين تجربيات و دستورات را در متن نهال پياده كند ، كه در چه وقتى بايد آبش بدهد ، و چگونه و تا چه حدّى تغذيه‌اش نمايد ، و در چه زمانى به پيراستن آن دست به كار شود و همچنين در ديگر آداب و دستوراتى كه يك نهال مىخواهد تا رشد كند و بكمالش برسد ، بايد اين آداب و دستورات در نگاهداشت صورت استكمالى يك نهال در متن حقيقت او پياده شود . كه اگر كتاب اين آداب و دستورات را بر گردن درخت ببندد اما در متن درخت پياده نكند به حال درخت سودى ندارد و آن درخت در مسير استكمالى خود قرار نمىگيرد ، همچنين است مثل قرآن با ما : « إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ » . « 1 » عارف سنائى گويد : عجب نبود گر از ايمان نصيبت نيست جز نقشى * كه از خورشيد جز گرمى نه‌بيند چشم نابينا عروس حضرت قرآن نقاب آنگه براندازد * كه دار الملك ايمان را مجّرد بيند از غوغا علم الهدى سيد مرتضى ، در مجلس بيست و هفتم از كتاب امالى معروف به « غرر و درر ، » ، روايتى از جناب رسول اللّه - صلى اللّه عليه و آله و سلم - نقل كرده است كه آن حضرت فرمود : « القرآن مأدبة اللّه » ( نافع عن ابى اسحاق الهجرى عن ابي الاحوص عن عبد اللّه بن مسعود عن النبى صلى اللّه عليه و آله انه قال : انّ هذا القرآن مأدبة اللّه فتعّلموا مأدبته ماستطعتم ، و انّ اصفر البيوت لبيت اصفر من كتاب اللّه ) . « مأدبه » ، به فتح دال و ضم آن طعام مهمانى است ، اين مأدبه نزل آلهى

--> ( 1 ) . اسراء / 10 .