حسن حسن زاده آملى
46
مجموعه مقالات (فارسى)
قُرْآنَهُ » « 12 » . قرائت خداوند به چه معنى است ؟ خداوند خودش را ذاكر و ثناگوى خود خواند ، مقصود از اين ذكر و ثنا چيست و به چه نحو است . در عالم مفارقات كه عالم بىماده و بىدهان و بىزبان است ، قرائت به چه معنى است ؟ آيا دهانها و زبانها مطابق عوالم متفاوتاند ؟ آيا بدنها در طول يكديگرند و تفاوت بين بدنهاى اين نشأه و بدنهاى آن نشأه به نقص و كمال است كه بدنها حكايت از يكديگر مىكنند و قرائتها و زبانها هم حكايت از هم مىكنند ، و بين آنها « محاكات » است چنان كه عوالم از يكديگر حكايت مىنمايند ، بقول مير فندرسكى : چرخ با اين اختران نغز و خوش و زيباستى * صورتى در زير دارد آنچه در بالاستى حتى اين كه شيخ عارف محيى الدين عربى ، در كتاب درّ مكنون در علم حروف گويد : « للحروف صور في عوالمها » ، حروف را در هر عالم صورتى است قرآن را در هر عالم صورتى است و قرائت را نيز صورتى ، و هر مرتبه از وجود حكمى دارد . امام به ابن حنفيه فرمود : « اقرأ و ارق » يعنى سير علمى قرآن بىحد و بىنهايت است ، اين بعد معنوى انسان است كه پايان ندارد . ممكن است توهم شود ، چه كسى قادر است در اين اقيانوس عظيم الهى وارد شود ، و در اين بحر بيكران غوّاصى كند ، تا بتواند به فعليّت مطلوب برسد ، و لكن اين وحشتى بيش نيست ، قرآن براى ارتقاى ما نازل شده است . هر چيز كه دل بدان گرايد * گر جهد كنى بدستت آيد نمىبايست انديشيد كه اين امر نشدنى است . اين همه كتابهاى كتابخانههاى معظم جهان را ، ابناء نوع ما و اشخاص نظير ما نوشتهاند جهان
--> ( 12 ) . سوره قيامه / 19 .