حسن حسن زاده آملى

12

مجموعه مقالات (فارسى)

ما أوحدى از بزرگانى كه گردنه‌هاى علمى را پيموده‌اند ، و منازل را سير كرده‌اند و واديها را طىّ نموده‌اند ، مىشناسيم ، كه توانسته‌اند عرفان را به صورت برهان پياده كنند . از آن جمله شيخ رئيس ابو على سينا است كه با آن قدرت علمى كه در رياضيّات و منطق و فلسفه داشت ، توانست ظرايف و لطايف و دقائق عرفانى را در نمطهاى هشتم و نهم و دهم اشاراتش ، به خصوص در نمط نهم آن كه در مقامات العارفين است ، در كسوت برهان ارائه دهد . و از آن جملهء تركهء اصفهانى ، و ابن تركه‌اند كه قواعد و تمهيد القواعد نوشته‌اند ، و ديگر ابن فنارى ، صاحب مصباح الانس است كه آن را شرحى بر مفتاح الغيب استادش صدر الدّين قونوى كه از اعاظم تلامذهء عارف نامور اسلامى محيى الدين عربى است ، نوشته است ، و ديگر سيّد حيدر آملى است ، و ديگر صدر المتألهين شيرازى است ، و تنى چند از بزرگانى ديگر در عالم اسلام ، تا نوبت به حضرت استاد علّامه طباطبائى رسيده است كه آن جناب در اين امر ، يعنى عرفان را به طريق برهان بيان كردن و به قلم آوردن حظّ وافر بلكه نصيب أوفر را دارا بود ، كه هم خود نفس مقدّس مستعدّ و شايق و عاشق و لايق داشت ، و هم اساتيد بزرگى از قبيل آيات بزرگ ، جناب حاج سيّد على قاضى طباطبائى ، و جناب آقا سيّد حسين بادكوبى را ادراك كرده است ، و از محضر مبارك پر فيض آنان مستفيض بوده است ؛ « . . . ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ، » « 3 » ، رسالهء ارزشمند علامه طباطبائى در ولايت ، حجّتى با هر در اين امر است . علامه طباطبائى و برادر بزرگوارش حضرت آية اللّه آقا سيّد محمّد حسن الهى طباطبائى ، هر دو از تربيت شدگان محضر مبارك آيتين ، حاج سيّد على قاضى و آقا سيّد حسين بادكوبى ، در حكمت متعاليّه و عرفان علمى و عملى بوده‌اند ، و در تمام دوران مسير تكاملى علمى و عملى از آغاز تا انجام ، از تبريز

--> ( 3 ) . حديد / 22 .