تا نجف اشرف ، همدوش بوده‌اند . وقتى حضرت استاد علامه طباطبائى از اين بنده سؤال فرمودند : كه اخوى را چگونه يافته‌ايد ؟ عرض كردم : آقا ، جناب اخوى آية اللّه آقا سيد محمد حسن الهى ، علامهء طباطبائى است ، با اين تفاوت كه آن جناب در تبريز اقامت فرمود ، و سرمايه‌اش راكد بماند ، و اين جناب به حوزهء علميّهء قم تشريف آورده و از سرمايه‌اش كسب كرده است ، و ديگر با اين تفاوت كه آن جناب خيلى بذول است ، و اين جناب خيلى كتوم . امّا از جنبهء عرفان عملى - و عمّده هم عرفان عملى است - باز جناب علّامهء طباطبائى آيتى بود . و اين كه گفتيم عمده عرفان عملى است ، بدين سبب است كه عرفان عملى آدم‌ساز است ، و ما بزرگترين و مهمّترين كارى كه در عالم داريم ، و هيچكارى از أطوار و شئون زندگى ما مهمتر از آن نيست ، اين است كه خودمان را درست بسازيم . ارسال رسل و ايضاح سبل و انزال كتب ، و اين همه خون شهداء رضوان اللّه تعالى عليهم ، و اين همه جهادهاى في سبيل اللّه ، و اين همه مدارس بحث و درس ، و اين همه مساجد و محافل و منابر عبادى و وعظ و خطابه ، براى اين است تا انسانها خودشانرا درست بسازند و مدينهء فاضله تحصيل كنند . انسان ، داراى دو قوهء بينش و كنش است كه به نام دو قوهء علّامه و عمّاله ، و يا عقل نظرى و عقل عملى نيز ناميده مىشوند . اين دو قوهء براى سيمرغ جان انسان مانند دو بال‌اند . اين دو بال بايد از قوّهء به فعليّت برسند . تمام شئون زندگى ما و همهء اطوار و احوال ادوار اجتماعى ما ، معدّات و مقدّمات براى رسيدن به اين فعليت‌اند . اگر كسى اين حقيقت را فراموش كند مثل اين است كه مسافر ، هدفش را از دست داده و از آن غافل باشد ، كه اگر از او سؤال شود به كجا مىروى در جواب متحيّر مىماند . ما هم مسافريم و مقصدى در پيش داريم كه به فعليّت رسيدن گوهر ذات ما است و در حقيقت آنگاه انسان به فعليت مىرسد كه به لقاء اللّه تعالى نائل آيد و اين لقاء را درجات و مراتب است .