انّ درجات الجنّة على عدد آيات القرآن فاذا كان يوم القيامة يقال لقارئ القرآن اقرأ وارق » . قرآن حكيم است و آيات او حكمت است و حكمت بهشت است و درجات بهشت به عدد آيات قرآنند و جائى كه حكمت اندوخته است شهر بهشت است و ولايت در اين شهر . آرى ولايت در بهشت است ، ولايت زبان قرآن است ، ولايت معيار و مكيال انسان‌سنج است ، و ميزان تقويم و تقدير ارزش انسانها است . پس هركس صحيفهء وجود خود را مطالعه كند كه تا چه پايه قرآن است يعنى مدينهء حكمت و شهر بهشت است . رسالهء « قرآن و انسان » ما را در اين نكتهء عليا ، رتبه والاست . 99 . آن‌كه در ارتباط بىتكيّف و بىقياس خود با پروردگارش درست بينديشد ، دريابد كه صلوة سبب مشاهده است و مشاهدهء محبوب قرّه عين محبّ است ، لذا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « جعلت قرّة عينى في الصّلوة » . زيرا كه صلوة مناجات بين حق تعالى و عبد اوست ، و چون صلوة مناجات است ذكر حق است ، و ذاكر حق همنشين حق است و حق جليس اوست ، و كسى كه جليس ذاكر خود است او را مىبيند و الّا جليس او نيست ، لذا وصى عليه السّلام فرمود : « لم اعبد ربّا لم اره » . پس صلوة مشاهده و رؤيت است ، يعنى مشاهده عيانى روحانى و شهود روحى در مقام جمعى است ، و رؤيت عينى در مظاهر فرقى است . به عبارت اخصر : مشاهده در مقام جمعى است ، و رؤيت در مظاهر فرقى . پس اگر مصلّى صاحب بصر و عرفان نباشد كه نداند حق تعالى براى هرچيز و از هرچيز متجلّى است ، حق را نمىبيند . 100 . آن‌كه در ارزش تكوينى انسان تعقّل كند او را مكيال هرچيز و ميزان قدر و