تبصره : حديث لا يقوم السّاعة و على وجه الارض من يقول : اللّه اللّه در دو جاى « اسفار » عنوان شده است ، و مولى صدر در آن بيانى دارد ، يكى در آخر فصل اول فن پنجم جواهر و اعراض ( ج 2 ط 1 ص 160 ) ، و ديگر در آخر فصل سوم باب يازدهم كتاب نفس آن ( ج 4 ط 1 ص 157 ) و در حقيقت مأخذ گفتارش و معنايى كه براى حديث بيان فرموده است از همان موضع مذكور فصّ يونسى است . و نظر شريفشان در بيان حديث و به خصوص دربارهء وجه الارض خيلى لطيف و دقيق است و مراجعهء بدان براى كسى كه زبان فهم است خالى از لطف نيست . تبصره : خداوند سبحان در معارج قرآن فرمود : انَّ الانْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً . اذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً . وَ اذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً . الاَّ الْمُصَلِّينَ . الَّذينَهُمْ عَلى صَلوتِهِمْ دائِمون [ 121 ] ( 20 - 24 ) ، و در نساء فرمود : فَاذا قَضَيْتُمُ الصَّلوةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِكم [ 122 ] [ 104 ] ، در آل عمران فرمود : الَّذينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهم ( 192 ) ، و در طه فرمود : اقِمِ الصَّلوةَ لِذِكْرى [ 15 ] كه صلوة را وسيلهء ذكر قرار داده است . و دانستى كه مقصود اشرف از وسيله است ، بنابراين در كريمهء عَلى صَلوتهِمْ دائمُونَ دقّت شود تا دانسته شود كه دوام در ذكر دوام صلوة است و دائم الذكر ، دائم الصّلوة است . اين نه قول من است ، قول باقر علوم اولين و آخرين - صلوات اللّه عليه - است كه در اول جزء دوم نوزدهم « بحار » از تفسير عيّاشى روايت شده است : أبو حمزة الثّمالىّ عن أبي جعفر عليه السّلام قال : لا يزال المؤمن في صلوة ما كان فى ذكر اللّه ان كان قائما أو جالسا أو مضطجعا لأنّ اللّه يقول : الّذين يذكرون اللّه قياما و قعودا و على جنوبهم [ 123 ] - الآية . و في رواية اخرى عن أبي حمزة عن أبي جعفر عليه السّلام مثله ( ص 3 ط 1 ) . امام فرموده است : تا در ياد خدايى همواره در نمازى . خوشا آنان كه دائم در نمازند . اگر اهل نمازى و نيازى * برون آ از دعاوى مجازى بيا از صحبت اغيار بگذر * بيا از هر چه جز از يار بگذر