حسن حسن زاده آملى
410
ده رساله فارسى (فارسى)
است و مجموع آن 339 باب تلخيص كرده است و آن را « حاوى صغير » نام نهاده است . نسخهاى از حاوى صغير ، كامل و بسيار نفيس كه تاريخ كتابت آن 24 رجب 72 هجرى است در كتابخانه محقر اين حقير موجود است . بيوگرافى آن جناب در « فارسنامه ناصرى » مذكور است و قسمتى از عبارت آن اين است : « و از مشاهير علماى شيراز است ملك ملوك اطباء ، حاوى كلمات فصحاء و ادباء جالينوس زمان ، بقراط عهد و اوان ، واقف اسرار امراض ، رافع استار اعراض ، دافع انواع آلام ، شافى اصناف اسقام ، استاد حكماء محققين ، مولانا نجم الدين محمود بن الشيخ الربانى الامام الصمدانى صائن الدين الياس شيرازى ، مصنف كتاب « حاوى صغير » در علم طب كه بعد از كتاب قانون شيخ رئيس ابو على سينا و كتاب كامل الصناعة و كتاب حاوى كبير محمد بن زكرياى رازى كتابى در اين صناعت نيست و نيز كتاب « اسرار النكاح » از اوست و او فقيهى كثير الدرايه و طبيبى مقبول الروايه بود . . . « 1 » . به نقل عبارت پزشكى نامه برگرديم : پس از محمد بن زكرياى رازى شيخ بزرگوار ابو على حسين بن على بن سينا در بخارا ظاهر شد و چون بر حكماى سلف تفوق يافت به شرف الملك شيخ رئيس ملقب گرديد اين دانشمند بزرگ داراى مؤلفات بسيار است از آن جمله كتاب قانون در طب است كه در همه فرنگستان بعد از جنگ صليب و بيدارى ملل فرنگ از خواب جهل طب منحصر به طب ابن سينا بود و كتاب قانون وى را در تمام مدارس تدريس مىكردند و به زبان لاتينى شرحها بر آن نوشتند و با اينكه هزار سال از عمر
--> ( 1 ) . فارسنامه ناصرى ، ج 2 ، ص 141 ، ط رحلى سنگى .