براى امير منصور بن امير نصر سامانى كتابى تأليف نمود ، امير منصور فرمان داد آنچه را كه از براى اين ادعا از آلات و ادوات و غيرها لازم است جهت وى مهيا و حاضر كنند تا آنچه ادعا كرده و ضمانت نموده است به عمل بياورد و چون حكيم - اعنى محمد زكريا رازى - عاجز شد ، منصور گفت : گمان نمىكنم كه شخص حكيم به تخليد كذب در كتبى كه آنها را به حكمت نسبت داده است راضى شود پس فرمان داد تازيانه بر سر او زدند و نيز همان كتاب را بقدرى بر سرش زدند تا پاره شده و بواسطه اين صدمه چشمش آب آورده و كور گرديد . نگارنده حسن حسن زاده آملى گويد كه : شيخ رئيس ابو على سينا در آغاز ، صنعت كيميا را انكار داشت چنان‌كه در آخر فصل پنجم مقاله نخستين فن پنجم طبيعيات شفاء « 1 » به تفصيل صنعت كيميا را رد كرده است و لكن بعد از آن به صحت صنعت كيميا اعتراف نموده است و رساله‌اى در صحت آن به نام حقائق الاشهاد نوشته است و ما بطور مشروح در شرح عيون مسائل نفس به نام سرح العيون فى شرح العيون آن را عنوان كرده‌ايم . « 2 » و دور نيست كه نحوه تدبير محمد زكرياى رازى در معالجت منصور بن نوح سامانى بدان تفصيل كه در مقاله مطبوع در كتاب شريف « اخلاق پزشكى » « 3 » نقل كرده‌ايم ، سبب چنان اهانت و جسارت منصور سامانى به جناب حكيم محمد زكرياى رازى شده باشد . طبيب جامع حاذق محمود بن الياس شيرازى متوفاى در حدود ششصد و نود و اند هجرى كتاب « حاوى كبير » رازى را در پنج مقاله كه هر مقاله شامل چندين باب

--> ( 1 ) . شفا ، ج 1 ، ص 255 ، رحلى ، ط سنگى . ( 2 ) . سرح العيون ، ص 236 ، ط اول . ( 3 ) . اخلاق پزشكى ، ص 27 ، ط اول و كلمه اول همين كتاب هزار و يك كلمه .