فى معظم المعمورة التى به نيت الأرصاد فيها لأن الزهرة لا تبعد عن الشمس اكثر من سبع و اربعين درجة ، و كذا عطارد لا يبعد عنها اكثر من سبع و عشرين درجة فذهب بعض القدماء الى أنّها فوقهما استحسانا لتوسّط الشمس بين السيّارات بمنزلة شمسيّة القلادة الخ . « 1 » يعنى در امر ثانى كه شمس فوق فلك زهره بلكه فوق عطارد باشد تا زمان ما بمنصّه يقين نرسيده است و امرى مشكوك است زيرا كه آلت ذات شعبتين كه بدان اختلاف منظر استعلام مىگردد در سطح دائره نصف النهار نصب مىشود ، و حال اين‌كه زهره و عطارد در هنگام رسيدنشان بدائره نصف النهار در معظم معمره كه ارصاد در آنها بنا نهاده شده است مرئى نيستند زيرا كه زهره بيش از چهل و هفت درجه از شمس دور نمىشود ، و همچنين عطارد بيش از بيست و هفت درجه از شمس دور نمىشود ، لذا بعضى از پيشينيان - يعنى بطليموس صاحب مجسطى - متمسّك به استحسان شده است و گفته است كه شمس در وسط سيارات بمنزلت شمسيه گردن‌بند است ، الخ . شمسيه گردن‌بند آن دانه درشت گردن‌بند است كه در ميان دانه‌هاى گردن‌بند قرار مىگيرد ، و تسميه آن به شمسيه از همين مطلب استحسانى هيوى پديد آمده است . و اين خود وجهى ديگر از وجوه استحسانات است كه گفته‌ايم . شگفت اين‌كه مرحوم ملا محمّد هزار جريبى كه او را از كثرت مهارتش در نحو سيبويه مىخواندند در فصل الدال بعده الالف از كتاب شريف و تأليف منيفش شواهد الآيات ، در وجه تسميه شمسيه گردن بند به عكس آنچه گفته‌ايم نقل كرده است كه :

--> ( 1 ) . ص 21 ، ط اعلى ، وزيرى .