مرايا جمع مرآة است يعنى آينه . و چون چند اصل از اين علم در اقسام آئينه‌ها و خواص آنها و فرق ميان آئينه‌هاى مقعّر و محدّب و استوانه و مخروط و استفاده از آنها در صنايع است از اين جهت آن را علم مناظر و مرايا ناميدند . و گاهى كلمه مرآة را چون اسم آلت است و واسطه رؤيت است ، در مطلق اشياى واسطه در رؤيت چون آب صافى و نحو آن به كار مىبرند . مطالب مذكور را در نكته 922 هزار و يك نكته نيز آورده‌ايم . حال بدان كه هر يك از اختلاف منظر و انكسار نور را در طول و عرض كواكب تأثيرى بسزا است . بدوا در اختلاف منظر و زاويه اختلاف منظر گوييم كه : تأثير اختلاف منظر به حسب طول و عرض كوكب ، در سفليين و به خصوص در قمر جارى است كه قوس اختلاف منظر در قمر تا به يك درجه و چهل و پنج دقيقه مىرسد . امّا قوس اختلاف منظر در شمس زيادت بر سه 3 دقيق نمىشود لذا فرموده‌اند كه اختلاف منظر در كواكب تحت فلك شمس وقوع مىيابد . امّا در فوق فلك شمس اختلاف منظر تحقق نمىيابد چه اين‌كه كره ارض را نسبت به وراى شمس قدر محسوس نيست به بيانى كه اينك دانسته مىشود . بدان كه اشكال هندسى اعم از قسىّ مدارات كواكب ، و از خطوط انصاف اقطار آنها ، و از دوائر عظام ، نسبت به مركز كره ارض ترسيم و محاسبه مىشوند . مثلا مىخواهيم ارتفاع قمر را در وقتى خاص تحصيل كنيم ، ما كه در سطح ارض قمر را مىبينيم آن نقطه مستقر ما در سطح ارض مركز دائره ارتفاع نيست ، بلكه مركز آن مركز زمين است كه از دوائر عظام فلكى است . مثلا در شكل يكم ( ش 1 ) - ا - مركز زمين ، و - ب - موضع ناظر در سطح زمين ، و - ح - ماه . و چون از موضع ناظر دائره ارتفاع قمر را رسم كنيم شعاع اين دائره كه