طبق نظر مارك بلوك « 1 » و بسيارى مورخين ديگر امروزه چنين به نظر مىرسد كه اختراع قطبنماى واقعى را بايد به « نورمان » ها نسبت داد . اين قوم از سال 874 ميلادى جزيرهء « ايسلاند » را مستعمره خود ساختند و جزيره گروئنلند « 2 » را در سال 932 ميلادى كشف كردند ، و پنج قرن قبل از كريستف كولومب يعنى در حدود سال 1000 در سواحل آمريكا پياده شدند . اگر اين قوم از خواص عقربه مغناطيسى استفاده نمىكردند پس چگونه توانستند چنين كار مهمى را انجام دهند و هزاران كيلومتر راه در درياها طى نمايند ، و از همه مهمتر با چه وسائلى موفق شدند كه به نقطه عزيمت خويش بازگشت كنند ؟ در هر صورت قدر مسلم آن است كه اولين بارى كه در مدارك موجود اروپايى از قطبنما گفتگويى مىشود مربوط به سال 1200 ميلادى براى كشور فرانسه ، 1207 براى انگلستان ، و 1213 براى ايسلاند است . اين قطبنما كاملا بدوى بود و از پركاهى تشكيل مىشد كه عقربه مغناطيس بر آن قرار داشت و مجموعه آنها را روى طشتك آب مىگذاشتند . در سال 1269 اصلاح عمده‌اى به وسيلهء « پى يردوماريكور « 3 » از اهل فرانسه در آن به عمل آمد . عقربه مغناطيسى را بر محورى قرار داد و مجموعه آنها را در جعبه‌اى گذاشت و روى آن سرپوش شفافى قرار داد . اين سرپوش داراى درجات و تقسيم بنديهايى بود و عضاده‌اى « 4 » نيز روى آن گذاشته بودند ، دستگاه جديد همان است كه امروزه عرفا قطبنماى ملاحان ناميده مىشود ، اين دستگاه بعد از اين دريانوردان را به

--> ( 1 ) . Marc Bloch ( 2 ) . Groenland ( 3 ) . Pierre De Maricourt ( 4 ) . Alidade