نَكِداً . « 1 » و هم لسان اللّه امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : و اعلم انّ لكلّ عمل نباتا و كلّ نبات لا غنى به عن الماء و المياه مختلفة فما طاب سقيه طاب غرسه و حلت ثمرته و ما خبث سقيه خبث غرسه و أمرّت ثمرته « 2 » . اين سخن بسيار بسيار بلند است . فرمود : هر عملى نباتى است و نبات را از آب بىنيازى نيست ، و آبها گوناگونند آن نباتى كه آب وى پاكيزه است غرس وى پاك و ميوه‌اش شيرين شود و آن‌كه آب وى بد ، غرس وى بد و بارش تلخ گردد . بارها از ما شنيده‌ايد كه گفتيم اعمال شما بذرهايى است كه در مزرعهء جانتان مىافشانيد . پس : هر بوى كه از مشك و قرنفل شنوى * از دولت آن زلف چو سنبل شنوى گر نغمه بلبل از پى گل شنوى * گل گفته بود گرچه ز بلبل شنوى « 3 » الحمد للّه كه بذرت همه طيّب و مزرعه آن طيّب و آب آن از سرچشمهء كوثر ولايت ، و خود طيّب ابن طيّب ، ديگر چه خواهى . كسى كه بر لب كوثر كشيد جام مراد * دهان خويشتن از آب شور تر نكند آرى خلعت ثمين يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ « 4 » قابل قامت رساى مقرّبان بارگاه الهى است . شيخ نجم الدّين كبرى را در موت اختيارى رساله‌ايست ، در آن رساله گويد : طرق الى اللّه تعالى با همه كثرت آن در سه نوع محصور است : يكى طريق ارباب معاملات به كثرت صوم و صلوة و تلاوت قرآن و حجّ و

--> ( 1 ) . اعراف / 59 . ( 2 ) . آخر خطبه 152 نهج البلاغه . ( 3 ) . ديوان فخر الدّين عراقى ، رباعيات . ( 4 ) . مائده / 55 .