حسن حسن زاده آملى

7

خود آموز نصاب (كليات نصاب الصبيان) (فارسى)

عفرناة و هيصم چو هرماس شير صريمة عزيمت « 1 » چو انديشه راى القطعة الثانية فى بحر المجتث المثمن المخبون المقصور زهى بگلشن جانها قد تو سرو روان رخ تو بر فلك دلبرى مه تابان مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلان بگوى مجتث اين بحر را و خوش بر خوان ضياء و نور و سنا « 2 » روشنى افق چه ؟ كران فتى خفيف « 3 » جوان و سبك ثقيل گران « 4 » ذهب زراست و حديد آهن و رصاص ارزيز لجين سيم « 5 » و زجاج « 6 » آبگينه معدن كان نحاس و صفر « 7 » مس و روى آنك است سرب « 8 » حلى است زيور و غالى گران رخيص ارزان جراز و سيف و حسام است و عضب و صارم تيغ « 9 » * مجن و جنة سپر سهم تير و قوس كمان عصب پى و يلبة جوشن است و درع زره * وهق كمند ولى نصل و معبلة پيكان هدف نشانه غرض هم « 10 » ختيعة زهگير « 11 » است * وتر زه آمد و معراض تير گز ميدان عجاج و نقع و قتام و هباء و هيج « 12 » غبار * كلوم خستگى و موت مرگ و مرة توان « 13 »

--> ( 1 ) عزيمت يعنى عزم كارى نمودن و تصميم جدى گرفتن و اين نيز عربيست و بجهة شهرت تفسير بان شده ( 2 ) هر سه عربى است يعنى روشنى و اسقاط واو بعد از ضياء براى ضرورت است ( 3 ) لف و نشر مرتب است يعنى فتى بمعنى جوان و خفيف بمعنى س‌بك است ( 4 ) يعنى سنگين ( 5 ) سيم بكسر اول فارسى است يعنى نقره و ارزير يعنى قلعى ( 6 ) زجاج بحركات زاى آبگينه فارسى است يعنى شيشه ( 7 ) نحاس و صفر بحركات حرف اول ( 8 ) صحيح آن به سكون راء است كه مخفف اسرب ( 9 ) يعنى هر پنج لغت بمعنى تيغست كه مراد شمشير است ( 10 ) يعنى غرض هم چون هدف بمعنى نشانه است ( 11 ) يعنى پوستى كه تيرانداز بر انگشتها لفافه كند ( 12 ) هر چهار عربيست بمعنى غبار است و غبار نيز عربيست بنا بر شهرت تفسير بان شده ( 13 ) يعنى توانائى و قدرت .