حباب كوپله « 1 » باشد قراح آب « 2 » معين « 3 » نقيض راكد و ربق و شطن رسن چو رشاء « 4 » سنان چه ؟ سنگ فسان « 5 » و لخاف سنگ تنك « 6 » رخام سنگ نسو « 7 » نبلة سنگ استنجا « 8 » نشف چه ؟ پاشنه سنگست « 9 » و سنگ گل سجيل « 10 » كه سنگ سرمه و طاحونه اثمد است و رحا « 11 » عصير شيره و ماعون « 12 » زكات و رخت بيوت * سياع كاه گلست و صعود سر بالا

--> ( 1 ) پرده هاى ميان خالى ( كه وقت ريزش باران يا آبى بر روى آب ديگر ) كه روى آب ايستد ( 2 ) آب خالص ( 3 ) آب روان و راكد آب ايستاده پس معين نقيض در مقابل آب راكد است نقيض و راكد هر دو عربى است بنا بر شهرت تفسير بان شده ( 4 ) صحيح رشاء بالف ممدوده است قصر آن از جهت ضرورت است يعنى رشا مانند ربق و سطن بمعنى رسن است رسن بر وزن حسن ريسمان باشد ( 5 ) در قطعه يازدهم گذشت و معنى آن گفته شد . شارح طالقانى در قطعه يازدهم فسان را بكسر و فتح فاء ضبط نموده و در اينجا فقط بكسر فاء ولى در برهان قاطع تصريح نموده . بفتح فاء بر وزن زبان و در برهان جامع بر وزن خزان و در فرهنگ آيتى نيز بفتح فاء و هيچيك احتمال كسر فاء نداده اند ( 6 ) لخاف سنگ سفيد باريك و پهن و سنگهاى سفيد و باريك و او جمع و مفرد آمده است ( كنز ) شارح طالقانى گفته يعنى سنگ دره كه از ولايات بدخشان است و آن سنگ سفيد تنكى كه در فارسى به سنگ كاشغر اشتهار دارد و تفسير جمع بمفرد از جهت ضرورت شعرى است ( 7 ) رخام سنگ مرمر و سنگ سپيد نرم نسو چيزى نرم و ساده و هموار و لخشان ( يعنى لغزان و نرم ) را گويند و بكسر اول هم آمده است و با شين نقطه دار ( يعنى نشو ) نيز هست ( برهان قاطع ) ( 8 ) سنگى كه بدان مخرج غائط را پاك كنند و قصر استنجا از جهة ضرورتست ( 9 ) يعنى سنگ پا و نشف و بضم و كسر نون و فتح شين جمع نشفه بحركات نون است و تفسير جمع بمفرد از جهة ضرورتست ( 10 ) معرب سنگ گل است ( 11 ) يعنى سنگ سرمه را اثمد گويند و سنگ طاحونه را يعنى سنگ آسيا را رحاء طاحونه نيز عربى است بنابر شهرت تفسير بان شده ( 12 ) يعنى ماعون هم بمعنى زكات مال آمده و هم بمعنى اثاث خانه . زكات نيز عربى است و بيوت جمع بيت است يعنى خانه تفسير بان دو از جهة شهرت است .