العقلىّ موجودا واحدا يتّصل به جميع الموجودات الّتى فى هذا العالم و منه بدؤها و اليه معادها و هو أصل المعقولات و كّل الماهيّات من غير أن يتكثّر و يتجّزى و لا أن ينقص بفيضان شىء منه و لا أن يزداد باتّصال شىء اليه » . اين كشف ، سخنى بسيار بلند و مطلبى خيلى عميق و نكته‌اى بسيار دقيق است . شرح اين هجران و اين خون جگر * اين زمان بگذار تا وقت دگر و بر اين خوشه‌چين خرمن بزرگان با اينكه خود اصل تأسيسى ندارد تا به سّر اين دقائق رسد چه گذشته است ! برخى از آن را در دفترى جداگانه نوشته‌ام و بالأخره به ارشاد و مدد اولياء اللّه بفرمودهء خواجهء عالم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم . « من أخلص للّه اربعين صباحا ظهرت ينابيع الحكمة من قلبه على لسانه » . و بفرمودهء باقر علوم الأوّلين و الآخرين : « ما أخلص العبد الإيمان باللّه عزّ و جلّ اربعين يوما أو قال ما اجمل عبد ذكر اللّه عزّ و جلّ اربعين يوما إلّا زهّده اللّه عزّ و جلّ فى الدّنيا و بصّره داءها و دواءها فأثبت الحكمة فى قلبه و انطق به لسانه « 1 » عمل كرده است تا به اشارات و ايماءات انفاس قدسى راه پيموده‌ها پى برده است چنان كه در غزلى گفته است : دولتم آمد به كف با خون دل آمد به كف * حبّذا خون دلى دل را دهد عزّ و شرف

--> ( 1 ) - « اصول كافى » كلينى ( قدّه ) معرب ج 2 ، ص 14 باب اخلاص .