حسن حسن زاده آملى

397

نصوص الحكم بر فصوص الحكم (فارسى)

تحت الثرى هستند و نور الله و ولاة امرالله و خزنه علم الله و خلفايش در زمين اند و ابوباب الهى و اركان ارض اند . اين دارنده روح قدسى است كه اماميه او را به صاحب مقام عصمت تعبير مى كنند و او را معصوم ميدانند كه در فعل و قول و تلقى وحى و در همه شئون امورش مطلقا از خطا و عصيان و غفلت و نسيان و لهو و لعب و زهو معصوم است و كسى كه بدين صفت عصمت متصف نباشد خليفة الله و حجة الله على خلقه نخواهد بود الله اعلم حيث يجعل رسالته . آن كه امام عليه السلام فرمود « : اذا قبض النبى صلى الله عليه و آله و سلم انتقل روح القدس فصار الى الامام » مراد اين نيست كه روح از بدن پيغمبر به بدن امام منتقل مىشود به صورت انتقال شى از جائى به جائى ، زيرا كه اين تناسخ باطل است كه براهين محكم بر ابطال آن قائم است ، بلكه مراد اين است كه مانند آن حقيقت كه حامل نبوت بود امام نيز دارا است كه وصى و خليفه اوست هر چند صاحب مقام نبوت تشريعى نيست . آنكه امام عليه السلام فرمود خداوند تبارك و تعالى خلق را بر سه صنف آفريد : سابقون و اصحاب ميمنه و اصحاب مشئمه ، چنانست كه در مباحث سالفه دانسته اى عوالم بطور كلى سه قسم است مجرد محض و مادى محض و عالمى كه متوسط بين آن دو است و در آخر فص سى و ششم حديثى هم در عوالم كليه سه گانه از امام صادق عليه السلام نقل شد غرض اين كه همچنان عوالم سه است ، اصناف مردم بر سه قسم اند كه هر صنفى با عالمى تناسب دارد . مراتب سه گانه معراج كه از مسجد اقصى سير در زمين ، و پس از آن سير در آسمانها ، و سپس گذشتن از آسمانها ، كه نخستين راجع به حال اكثرى امت ، و دومين برزخ ميان غيب و شهادت كه راجع به حال خواص است ، و سومين عالم غيب محض كه راجع به حال اخص و واحدى است ، در اين مقام نيك مناسب است به نكته 974