حسن حسن زاده آملى

390

نصوص الحكم بر فصوص الحكم (فارسى)

ذات ، كل فى مقامه موجود مى باشند . كرده يك امر جمله را وادار همگنان آمدند در پرگار كل يوم هو فى شأن ولى چون ذوات ملائكه از كثرت قرب به حقيقة الحقائق و مبدى المبادى مجرد از علائق ماديه اند و وجودات منبسط نوريه اند كه تجلى لهاربها فأشرقت ، از اين روى امر الله صرفند و آنها را عالم امر و وجودشانرا امرى الوجود گويند قل الروح من امر ربى . و چون امرى الوجودند عصيان و طغيان در آنها راه ندارد لايعصون الله ما امر هم و يفعلون ما يؤمرون . بعنوان تنظير گوئيم : همچنانكه صور خيالى و جميع منشئات نفس بمحض اراده وانشاء نفس است كه صوت و لفظ در آن نيست و همه از تجليات نفس و قائم بنفسند بدين مثابت است نسبت كلمات وجوديه به بارى تعالى ، بلكه قيام كلمات وجوديه اشد و آكد از قيام منشئات نفس به نفس است . قوله : « و انما يلاقيها من القوة البشرية ال‌روح الانسانية القدسية » . بدانكه روح قدسى اعلى مراتب قواى انسانى است كه از شدت وجود و غايت استعدادش و منزه بودنش از حجب و كدورات عالم مادى تواند وجود عالم امرى يعنى ذوات حقيقى ملائكه را ملاقات كند . در فص سى و سوم گفته است كه النبوة تختص فى روحها بقوة قدسية . و چون انبياء ذو مراتب اند كه تلك الرسل فضلنا بعضهم على بعض ، و ارسلنا رسلنا تترى ، لقد فضلنا بعض النبيين على بعض ، لاجرم روح قدسى در ايشان به مراتب است ، همانطور كه ديگر مردم در داشتن نفس ناطقه انسانى باختلاف درجات اند و رفعنا بعضهم فوق بعض درجات ، يرفع الله الذين آمنوا منكم و الذين اوتوا العلم درجات . و سفراء الله نيز در عموم اين آيات داخل اند . مسأله بيست و نهم از مسائل صد و پنجاه و پنجگانه حكيم ترمذى و جواب آن ، از باب هفتاد و سوم فتوحات مكيه در اين موضوع مطلوبست . ( ج 2 ط بيروت ص 60 ) .