اگر چه كمال در استشعار و علم بعلم است كه نخستين علم بسيط است و اين علم مركب و تفاضل مردم در قسم دوم آشكار گردد چنان كه تفصيل آن در فص بيستم گذشت . علم شريف عرفان و اخلاق و حكمت متعاليه شرح درجات نفس قدسى انسانى است و هر بخردى خواهان است كه بمراتب انسان كامل آشنا شود زيرا كه در حقيقت طالب شرح مقامات خود است چه انسان كامل امام است و امام پيشوا و سرمشق است و دمبدم به ديگران خطاب مىكند كه مرا ببينيد و بسوى من ترقى كنيد و سير در آن منازل عروجى و صعودى اگر براى انسان نمى بود خطاب صحيح نبود و آدمى از ارسال رسل و پيشوايى ائمه چه ميخواست اگر چه مقام و منصب محفوظ است نبينى كه امام حسن مجتبى عليه السلام درباره پدر بزرگوارش على اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : والله لقد قبض فيكم الليلة رجل ما سبقه الاولون الا بفضل النب‌وة ولايدركه الاخرون ( مروج الذهب للمسعودى ) . و امام صادق عليه السلام فرمود : ادنى معرفة الامام انه عدل النبى الا درجة النبوة ، الحديث ( تفسير برهان ج 1 ص 367 سوره اعراف قوله تعالى و لماجاء موسى لميقاتنا و كلمه ربه قال رب ارنى انظر اليك الاية ) . اكنون روا است كه اشارتى بسفرهاى روحانى انسان شود تا صاحب روح قدسى مأمور بتبليغ رسالت و تكميل خلق از ديگران ممتاز گردد و هر كسى حد و قدر وجودى خود را بداند و خويشتن را با معيار حق و ميزان قسط و ترازوى انسان سنج كه وجود انسان كامل است بسنجد . اسفار اربعة بدانكه سفر پشت بشهرى و روبشهر ديگر كردن است يعنى از موطنى يا موقفى حركت كردن و بسوى مقصد بطى مراحل و قطع